Indien een werkgever een verzekerde regeling heeft (een uitvoeringsovereenkomst met een verzekeringsmaatschappij) zijn werknemers in de regel niet betrokken bij de totstandkoming van de uitvoeringsovereenkomst. Een aantal zaken die in de uitvoeringsovereenkomst worden afgesproken zijn echter van groot belang voor werknemers. Belangrijk is onder andere de indexatie, de garanties en de winstdeling. In dit artikel wordt ingegaan op de manier waarop werknemers bij dit soort zaken betrokken (dienen te) worden.
De Stichting van de Arbeid heeft een rapport geschreven over governance bij pensioenregelingen (rapport van 16 december 2005). Een groot aantal zaken uit het rapport is wettelijk verankerd in de Pensioenwet. Daarbij is met name aandacht besteed aan pensioenfondsen. Voor rechtstreekse regelingen is echter ook een groot aantal aandachtspunten opgenomen.
Beleggingen
Indien de uitvoeringsovereenkomst bepalingen bevat waardoor de werkgever tijdens het contract invloed heeft op depotvorming, beleggingen in verband met winstdeling of anderszins op de resultaten van de pensioenverzekering dient de werkgever verantwoording af te leggen over de door hem gemaakte keuzes aan de ondernemingsraad (personeelsvereniging of een andere vertegenwoordiging) en de vertegenwoordigers van de gepensioneerden. Dit speelt met name bij werkgevers die een gesepareerd beleggingsdepot hebben afgesproken of een systeem van winstdeling hebben dat voor een deel gebaseerd is op beleggingsfondsen. Om dat te kunnen doen, dient de werkgever uiteraard wel de benodigde informatie te hebben. Om dat te borgen dient derhalve te worden afgesproken dat de verzekeraar jaarlijks verantwoording aflegt aan de werkgever over de behaalde resultaten.
Indexatie
Als er sprake is van een pensioentoezegging met een voorwaardelijke indexering verantwoordt de werkgever aan de ondernemingsraad en vertegenwoordigers van gepensioneerden of en zo ja in welke mate aan de voorwaarden voor indexering is voldaan. BIj een rechtstreekse regeling is de voorwaardelijke indexering vaak gekoppeld aan de winstdeling. De verantwoording over de voorwaardelijke indexatie is dan ook vaak gekoppeld aan de verantwoording over de winstdeling. De verzekeraar dient de daarvoor benodigde gegevens aan de werkgever te leveren.
Verlengen overeenkomst
Omdat de uitvoeringsovereenkomst belangrijke bepalingen bevat voor de werknemers dient de werkgever stelt de ondernemingsraad en de vertegenwoordigers van pensioengerechtigden in staat te adviseren over de verlenging van de uitvoeringsovereenkomst. Op die manier kunnen de werknemers en gepensioneerden in een vroeg stadium meedenken en afspraken maken over de wijze van indexering, de winstdeling die is afgesproken en de garanties die er zijn. Zo worden verrassingen achteraf voorkomen. Ook een wijziging van de uitvoeringsovereenkomst kan van belang zijn voor werknemers. Overigens is in de Pensioenwet al bepaald dat de vereniging van gepensioneerden advies moet worden gevraagd indien de wijziging van invloed is op de hoogte van het pensioen en de indexaties.
Praktische afspraken
Het is in het belang van zowel de werkgever als de werknemers om tijdig met elkaar goede afspraken te maken over de betrokkenheid van de werknemers bij de uitvoeringsovereenkomst en de wijze waarop de verantwoording wordt vormgegeven. Uitgangspunt bij de afspraken die wordt gemaakt is mijns inziens dan ook dat de betrokkenheid en de verantwoording iets moet toevoegen. Om deze lastige (technische) materie op een goede manier met elkaar door te nemen is het ook van groot belang om afspraken te maken of er gebruik zal worden gemaakt van externe deskundigheid. Ik denk dat het voor met name de verantwoording geen kwaad kan om gezamenlijk deze externe deskundigheid in te schakelen. Twee adviseurs is wat veel waar het gaat om verantwoording. Indien er sprake is van verlenging van de uitvoeringsovereenkomst ligt dat genuanceerder. Ik zie dan veel toegevoegde waarde in een eigen adviseur van de ondernemingsraad.
