Rapport Commissie Bakker

Vandaag is het adviesrapport van de Commissie Bakker (Commissie Arbeidsparticipatie) gepubliceerd. Er dreigt een groot tekort op de arbeidsmarkt en als we niets doen, dan loopt ons land vast, aldus Bakker. Het rapport bevat een groot aantal voorstellen om iets te doen aan het tekort. Een aantal van die voorstellen gaan direct of indirect over pensioen. In dit artikel een eerste reactie op pensioenparagrafen uit het rapport.

AOW naar 67 jaar

De AOW leeftijd staat nu op 65 jaar. Bij de invoering van de AOW was de levensverwachting vanaf 65 jaar ongeveer 15,5 jaar. Inmiddels is die toegenomen naar ruim 17 jaar en in 2020 zal de levensverwachting vanaf 65 jaar ruim 19 jaar zijn. We genieten dus steeds langer een AOW-uitkering. De commissie Bakker stelt voor om vanaf 2016 de AOW gerechtigde leeftijd ieder jaar met 1 maand op te schuiven, totdat we uiteindelijk op 67 jaar uitkomen. Men wil meer aansluiting zoeken bij de levensverwachting. Naarmate je ouder wordt, zal de AOW leeftijd naar achteren schuiven.

Commentaar
Een te verwachten aanbeveling, waar niets mis mee is.

AOW fiscaliseren

De commissie Bakker stelt voor om de AOW geleidelijk aan te gaan fiscaliseren. AOW-gerechtigden gaan ook mee betalen aan de AOW. Het netto inkomen vanaf pensionering zal dus lager worden. In eerste instantie zal de fiscalisering van de AOW worden gecombineerd met een doorwerkbonus voor mensen die tussen 60 en 65 jaar werken. Deze doorwerkbonus compenseerd het lagere inkomen vanaf 65 jaar. In eerste instantie is het dus neutraal. Maar de doorwerkbonus is tijdelijk, zodat op termijn het netto inkomen vanaf 65 jaar wel degelijk zal dalen.

Commentaar
Ons aanvullend pensioen is er op gericht om 70% van het laatstverdiende inkomen te sparen. Deze 70% is ontstaan vanuit het feit dat je na pensionering minder belasting betaalt. Om hetzelfde netto inkomen te hebben, heb je bruto minder nodig, ongeveer 70%. Door fiscalisering van de AOW zal de behoefte aan een hoger pensioen toenemen.

Verlaging aanvullend pensioen

Het aanvullend pensioen (het pensioen dat via de werkgever wordt opgebouwd) is gericht op 70% opbouw. Deze 70% kan worden bereikt in 35 jaar doordat jaarlijks 2% kan worden opgebouwd. Omdat we langer doorwerken kan de periode om de 70% te bereiken ook worden verlengd. De commissie stelt voor om dat te verlengen naar 40 jaar. Het opbouwpercentage zal daarom moeten worden verlaagd van 2% naar 1,75%. De commissie gaat echter nog verder en denkt te kunnen komen tot een leeftijdsgebonden opbouwpercentage. Hoe jonger je bent, hoe lager het opbouwpercentage, zodat de pensioengerechtigde leeftijd in de aanvullende pensioenregelingen uiteindelijk ook naar 67 jaar zal gaan. Omdat de pensioenleeftijd meer individueel zal worden, stelt de commissie voor om de doorsneepremies van bedrijfstakpensioenfondsen nader onder de loep te nemen. Doorsneepremies die gebaseerd zijn op solidariteit tussen generaties passen naar de mening van de commissie niet bij indivduele pensioenleeftijden.

Commentaar
Een voor de hand liggend voorstel. Als je wilt dat mensen langer doorwerken, moet je het op te bouwen pensioen verlagen. Een positief effect is tevens dat de pensioenpremies zullen dalen. Ik voorzie een daling van de pensioenlasten met ongeveer 10 tot 12,5%. Het voorstel om te komen tot individuele pensioenleeftijden en opbouwpercentage is in de basis een goed voorstel. Ik voorzie echter grote problemen in de uitvoering. Het voorstel om de doorsneepremies nader te onderzoeken kan ik alleen maar toejuichen.

Levensloop ook gebruiken na 65 jaar

Levensloop dient in de huidige situatie te worden gebuikt voor verlof of om eerder met pensioen te gaan. Als je een pensioentekort hebt, kun je het ook gebruiken om je pensioen te verbeteren. Als je op 65 jaar nog niets hebt gedaan met je levensloop, dient het te worden uitgekeerd. Dit bevorderd niet het langer doorwerken. Daarom stelt de commissie Bakker voor om levensloop ook te kunnen gebruiken na pensionering.

Commentaar
Een zeer goed voorstel. Levensloop is een bijzonder interessant vehicel voor financial planning, maar kent thans nog beperkingen. Dit voorstel zou levensloop in één keer maken tot een van de meest interessante producten om te sparen voor je oude dag.

Conclusie

De commissie Bakker doet een groot aantal voorstellen. Als ik ze in samenhang bekijk dan moet ik concluderen dat het een evenwichtig verhaal is. Doelstelling is om de arbeidsparticipatie te bevorderen door langer doorwerken. Op basis van het voorstel ligt het voor de hand dat we langer gaan doorwerken, zonder dat we er op achteruit zouden moeten gaan tijdens ons pensioen. Doelstelling is niet om minder pensioen te krijgen, maar korter pensioen.

Die laatste doelstelling wordt echter niet helemaal gehaald. Een kleine aanpassing van de voorstellen is dan ook nog noodzakelijk. Ik zal dit aan de hand van een vereenvoudigd rekenvoorbeeld toelichten.

Een werknemer verdiend € 35.000,-
De AOW-franchise is € 12.000,-
De pensioenopbouw is 2% per jaar
In 35 jaar bouwt deze persoon € 16.100,- pensioen op

Op basis van de voorstellen ziet het plaatje er als volgt uit
In 40 jaar bouwt deze persoon hetzelfde pensioen van € 16.100,- op.

De AOW wordt gefiscaliseerd, waardoor hij ongeveer € 4.200 meer belasting moet gaan betalen.

Door de opbouw uit te smeren over 40 jaar in plaats van over 35 jaar ontstaat een pensioenlasten besparing van ongeveer 12,5%. Deze besparing kan worden gestort in de levensloopregeling. Deze regeling zal worden gebuikt om het pensioen uiteindelijk aan te gaan vullen.
Uitgaande van een rendement van 4% per jaar, kan vanaf pensionering een jaarlijkse aanvulling worden verkregen van ongeveer € 4.500,-. Dit is een netto uitkering van ongeveer € 2.600,-.

Het nadeel door fiscalisering van de AOW is € 4.200,- per jaar. Het voordeel van de verlaagde pensioenopbouw is € 2.600,- per jaar. Een totale achteruitgang van ongeveer € 133,- netto per maand.

zie ook www.npn-online.nl