Pensioenleeftijd 68 jaar: welke gevolgen?

Pensioenleeftijd 68 jaar: welke gevolgen?
Op 1 januari 2018 wordt de pensioendatum verhoogd naar 68 jaar.

Werknemers bouwen een jaar langer pensioen op en krijgen (gemiddeld) een jaar korter pensioen. De pensioenkosten dalen met ca. 7%.

De AOW blijft in stapjes omhoog gaan tot 67 jaar en 3 maanden in 2022. Deze ingangsdatum zal de komende jaren verder omhoog gaan (naar verwachting 71,5 jaar in 2060).

Verschillende pensioenpotjes met verschillende pensioendata
Werknemers worden geconfronteerd met meerdere pensioenpotjes ook al werken zij hun hele leven bij dezelfde werkgever.

Het pensioen kan als volgt zijn opgebouwd:
– op leeftijd 65 jaar;
– op 67 jaar;
– en binnenkort dus vanaf 68 jaar.

En wat is de ingangsdatum van de AOW? Deze is afhankelijk van het geboortejaar.
Als de werknemer al wat langer werkt is de kans groot dat er premievrije pensioenen zijn.
– omdat de pensioenuitvoerder in het verleden contracten premievrij heeft gemaakt (bijvoorbeeld omdat de rekenrente de afgelopen jaren is gedaald en de pensioenuitvoerder met andere tarieven is gaan werken);
– of dat er een andere pensioenuitvoerder is gekozen door de werkgever;
– of dat er een ander pensioensysteem is ingevoerd (bijvoorbeeld van eindloon naar middelloon of beschikbare premie).

Kan de werknemer het pensioen op een zelfgekozen datum laten ingaan?
Pensioenregelingen kennen de mogelijkheid voor werknemers om zelf de pensioeningangsdatum te bepalen.

Dit is ook wettelijk vastgelegd. Er zijn wel wat beperkingen (bv pensioen moet starten 5 jaar na de ingangsdatum van de AOW).

Hoe werkt schuiven ingangsdatum pensioen?
Als de werknemer besluit dat het pensioen eerder in moet gaan dan de pensioendatum die in de polis staat, zal de pensioenuitvoerder een lager bedrag uitkeren dan wat in de pensioenopgave is gemeld. Er wordt immers korter premie betaald dan tot de pensioeningangsdatum en de pensioenuitvoerder gaat er vanuit dat deze gemiddeld langer moet uitkeren.

Als het pensioen later ingaat dan afgesproken, zal de pensioenuitvoerder een hoger bedrag uitkeren dan wat is afgesproken. Het pensioengeld is immers langer belegd en de pensioenuitvoerder hoeft gemiddeld korter uit te keren.

In het pensioenreglement staat welke factoren de pensioenuitvoerder hanteert om het pensioen eerder of later in te laten gaan.

Voorbeeld:

Werknemer heeft de volgende pensioenen opgebouwd:

·         een pensioen van € 2.000 per jaar dat gaat uitkeren op leeftijd 65 jaar

·         € 1.000,00 op leeftijd 67 jaar

·         € 500,00 op leeftijd 68 jaar

·         De AOW gaat in op leeftijd 67 jaar

De werknemer besluit dat het totale pensioen in moet gaan op leeftijd 67 jaar.

Het pensioen op leeftijd 65 jaar wordt twee jaar later uitgekeerd (en vermenigvuldigd met de factor 1,19) = € 2.000,00 * 1,19 = € 2.380,00

Het pensioen op leeftijd 67 jaar hoeft niet aangepast te worden = € 1.000,00

Het pensioen op leeftijd 68 jaar wordt 1 jaar vervroegd (factor 0,95) = €   475,00

Totaal uit te keren levenslang pensioen vanaf leeftijd 67 jaar € 3.855,00

Ook met het pensioenkapitaal dat in een beschikbare premieregeling wordt opgebouwd kan op dezelfde wijze worden geschoven.

Zoekplaatje
Het pensioen is zo wel een zoekplaatje geworden en niet echt overzichtelijk. Op Mijnpensioenoverzicht.nl kan de werknemer met gebruik van de DigiD de eigen opgebouwde pensioenen bij alle werkgevers bekijken.

Steeds meer werkgevers bieden werknemers “een uurtje uitleg” van een pensioendeskundige aan om hun persoonlijke pensioensituatie in beeld te brengen. Zeker als wordt overgegaan van een gegarandeerd pensioen naar een pensioen waarbij de pensioenen belegd worden is dit geen overbodige luxe en past dit in de zorgvuldige en eerlijke voorlichting aan werknemers die worden geconfronteerd met een extra onzekerheid in hun pensioeninkomen.

28 reacties op “Pensioenleeftijd 68 jaar: welke gevolgen?”

  1. Jasper Doon

    Met het verhogen van de AOW leeftijd ontstaat er nog een ander groot probleem. Hoog groot acht u de kans dat bijvoorbeeld een fysiotherapeut of bouwvakker in goede gezondheid de AOW-leeftijd haalt? Terug naar 65 dan?
    Mensen worden steeds ouder. De pot wordt steeds leger en door de vergrijzing neemt toe dus er komt steeds minder geld in de pot. Mensen moeten zelf zorgen voor een eigen potje met geld zodat zij niet afhankelijk zijn van de overheid, pensioenfondsen, verzekeraars…etc.

    Beantwoorden
    • Geard van der Toolen

      Beste Jasper,
      Dank je voor het lezen van dit stuk en jouw reactie hierop.
      Het is voor veel mensen inderdaad een enorm probleem om langer door te werken. Collectief teruggaan naar 65 zie ik niet gebeuren. Dit zou betekenen dat “we in Nederland” allerlei andere dingen niet kunnen doen. je kunt geld maar 1x uitgeven.
      Juist omdat we gemiddeld ouder worden, is ervoor gekozen om de pensioeningangsdatum verder te verhogen.
      Al met al zullen mensen zich hiervan bewust moeten zijn/worden (vandaar ook dit stuk) en zullen zij meer voor zichzelf moeten zorgen. Pensioen kan al eerder worden opgenomen en ik hoop dat we ook een flexibele AOW krijgen. Je zal dan zelf zal moeten aanvullen tot een inkomen dat je denkt nodig te hebben.
      Ik hoop ook dat steeds meer mensen in deeltijd zullen gaan werken en iets gaan doen dat zij leuk vinden. Als je iets doet dat je leuk vind, hou je dit langer vol en kun je gelukkiger zijn. En dat is toch de bedoeling van het leven.
      Zorgen voor een goed basisinkomen na pensionering in de vorm van een goede pensioenregeling en het onderwerp dat jij aanraakt op de agenda van de OR en de werkgever zetten is van groot belang.

  2. Huub

    In deeltijd gaan werken, en dan nog iets wat heel leuk is.
    Wat zullen onze werkgevers hier enthousiast van raken!

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      Beste Huub,
      Dank voor jouw reactie.
      Ik denk dat werkgevers hier wel enthousiast van kunnen raken.
      Alternatieven kunnen immers zijn: werknemers die het werk niet meer aankunnen, slechte sfeer op de werkvloer, ongelukkige werknemers, werknemers die ontwikkelingen niet bijhouden, etc etc. Deze omstandigheden zullen kostenverhogend en productieverlagend werken.
      De werksituatie veranderd en dan denk ik aan Darwin: “diegene die zich het beste aanpast zal overleven”.
      Ik hoop dat werkgevers het ook belangrijk vinden dat werknemers gelukkig zijn.
      Mooie uitdaging voor Ondernemingsraden dus: werkgever en werknemers gaan zich aanpassen aan een nieuwe situatie..
      Hartelijke groet en fijne dag
      Gerard

  3. Joke

    Hallo,
    Mijn man krijgt met 66 AOW. Dan moet hij bij de werkgever ook stoppen met werken, dat is daar zo geregeld. Pensioen zou ingaan op 67 jaar. Dat betekent 1 jaar minder opbouw, 1 jaar vervroegen, zou 2×6,5% verschil uitmaken. Nu gaat pensioen dus nog 1 jaar naar achter en wordt dit nog eens verdubbeld, hetgeen betekend dat zijn pensioen conform mijnpensioenoverzicht dus niet klopt, maar dat hij 26% per jaar minder gaat krijgen.
    Erg vervelend.
    Groet Joke

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      Beste Joke,

      Dank voor jouw reactie.
      Ik kan mij goed voorstellen dat het frustrerend is dat de uiteindelijke pensioenen lager zijn dan wat is afgesproken.
      En zo ook dat mijnpensioenoverzicht.nl geen compleet beeld geeft van de situatie.

      Ik denk en hoop voor jullie dat jouw berekening (-/- 26%) niet klopt. Weliswaar zal het pensioen dat vanaf 2015 is opgebouwd vervroegd en hierdoor gekort gaat worden, maar het pensioen dat hiervoor is opgebouwd zal als ingangsdatum 65 jaar hebben en dit zal toch het grootste gedeelte van het totale pensioen zijn.
      Het goede nieuws is dan dat dit pensioen later wordt uitgekeerd en dus hogere is dan wat in het overzicht staat.
      Laat mij nog even weten svp of mijn hoop voor jullie ook klopt.

      Hartelijke groet,
      Gerard

  4. M.Heemskerk

    ik ben 58 jaar ben 5 jaar geleden ontslagen met een kleine vergoeding.Krijgal 3 jaar niks meer.
    Mijn man is met pensioen wij hebben 9 maanden moeten overbruggen van ons spaargeld we praten over 1200 euro per maand. We komen nergens voor in aanmerking want we zetten boven de grens.Nu dacht ik als ik 65 ben krijg ik eindelijk mijn pensioentje 300,- .Nu gaat dat ook weer niet door want het wordt opgetrokken tot 68 jaar. Dus geen AOW geen Pensioen . ik moet dus weer 3 jaar overbruggen heb geen baan en dat zit er ook niet aan te komen. Waarom wordt er op deze manier zo gestolen van de mensen ze doen maar en je staat met de rug tegen de muur. Dit is toch schandalig om mensen gewoon hun geld afhandig te maken mag dit allemaal maar ? Ben ik de enige met dit probleem . Eer dat ik samen met mijn man die is dan 75 jaar is kan gaan genieten van mijn AOW en pensioen hoeft het bijna niet meer. Dit zijn toch nieuwe maatregelen wat wij nooit konden weten. Er wordt gewoon gezegd gebruik je spaarpot maar . Die hebben we al gebruikt i.v.m. pensioengat? Gaan ze zo om met onze generatie?

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      Beste mevrouw Heemskerk,
      Allereerst dank voor uw reactie.
      Een pensioenregeling kan alleen veranderd worden met instemming van de werknemers of er moet sprake zijn van een Cao. Dan wordt er vanuit gegaan dat de vakbonden de belangen van de werknemers behartigen. Dus zonder uw instemming kan de pensioenregeling niet zijn veranderd mits er een Cao is.
      Veel pensioenregelingen zijn in 2015 onder fiscale druk aangepast tot 67 jaar. Het pensioen dat werknemers vanaf 2018 gaan opbouwen zal ingaan op 68 jaar. Maar omdat u niet meer in dienst bent, bouwt u ook geen nieuw pensioen meer op. Het al tot 2015 opgebouwde pensioen is meestal bevroren op 65 jaar.
      Zoals hierboven in het stuk waarop u reageert is al aangegeven heeft u zelf de mogelijkheid om uw pensioen eerder te laten ingaan.
      U krijgt dan wel wat minder, maar misschien gezien uw situatie toch te overwegen.
      Als u nog vragen hebt, dan hoor ik dit graag.
      Met vriendelijke groet,
      Gerard van der Toolen
      OR-Pensioenadviseurs

  5. M.Heemskerk

    ik ben 58 jaar ben 5 jaar geleden ontslagen met een kleine vergoeding.Krijg al 3 jaar niks meer.
    Mijn man is met pensioen wij hebben 9 maanden moeten overbruggen van ons spaargeld we praten over 1200 euro per maand. We komen nergens voor in aanmerking want we zitten boven de grens.Nu dacht ik als ik 65 ben krijg ik eindelijk mijn pensioentje 300,- .Nu gaat dat ook weer niet door want het wordt opgetrokken tot 68 jaar. Dus geen AOW geen Pensioen . ik moet dus weer 3 jaar overbruggen heb geen baan en dat zit er ook niet aan te komen. Waarom wordt er op deze manier zo gestolen van de mensen ze doen maar en je staat met de rug tegen de muur. Dit is toch schandalig om mensen gewoon hun geld afhandig te maken mag dit allemaal maar ? Ben ik de enige met dit probleem . Eer dat ik samen met mijn man die is dan 75 jaar is kan gaan genieten van mijn AOW en pensioen hoeft het bijna niet meer. Dit zijn toch nieuwe maatregelen wat wij nooit konden weten. Er wordt gewoon gezegd gebruik je spaarpot maar . Die hebben we al gebruikt i.v.m. pensioengat? Gaan ze zo om met onze generatie?

    Beantwoorden
    • Marjet

      Goedemiddag,

      het blijft een bijzonder ingewikkelde materie.
      Met de verhoging van de pensioenleeftijd zijn er weer veranderingen voor mij als deelnemer. Graag begrijp ik welke consequenties dit heeft.
      Mijn werkgever betaalde niet 100% van de premiestaffel en stelt voor nominaal evenveel te blijven bijdragen na 01-01-2018 waarmee het percentage dat wordt bijgedragen stijgt. Kan ik hiermee stellen dat er geen sprake is van een versobering?
      Of blijft het een versobering doordat ik (in de vorm van uitgesteld salaris) een jaar langer bijdraag, maar geen jaar langer pensioen zal krijgen?

  6. Marjet

    Goedemiddag,

    het blijft een bijzonder ingewikkelde materie.
    Met de verhoging van de pensioenleeftijd zijn er weer veranderingen voor mij als deelnemer. Graag begrijp ik welke consequenties dit heeft.
    Mijn werkgever betaalde niet 100% van de premiestaffel en stelt voor nominaal evenveel te blijven bijdragen na 01-01-2018 waarmee het percentage dat wordt bijgedragen stijgt. Kan ik hiermee stellen dat er geen sprake is van een versobering?
    Of blijft het een versobering doordat ik (in de vorm van uitgesteld salaris) een jaar langer bijdraag, maar geen jaar langer pensioen zal krijgen?

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      Beste Marjet,

      Dank voor jouw vraag.

      Als de werkgever evenveel blijft betalen betekend dit bij een beschikbare premieregeling dat er evenveel geld in jouw pensioenpot blijft gaan en is er dan ook geen sprake van een versobering.
      Als je inderdaad een jaar langer doorwerkt en er tijdens deze periode ook premie wordt betaald zal er dan meer geld in jouw pensioenpot worden gestopt (maar hier werk je ook een jaar langer voor).
      Het pensioen dat dan wordt uitgekeerd zal ook nog eens wat hoger zijn, omdat de pensioenuitvoerder ervan uitgaan dat zij een jaar langer korter hoeft uit te keren.

      Mocht je nog vragen hebben of heb ik dit niet goed uitgelegd, dan hoor ik dit graag.
      Gerard van der Toolen
      OR-Pensioenadviseurs

  7. Bas v/d Meulen

    Beste Gerard,
    Ligt het er niet aan of deze werkgever nominaal blijft bijdragen aan de verzekeraar of de deelnemer ?
    Nog zo’n term is ‘kostenneutraal’ (maar dan wel voor de werkgever).
    De PVI (Premie Vrijstelling Invaliditeit) en het PP
    (Partner Pensioen) moeten namelijk ook een jaar langer verzekerd worden en daardoor duurder worden.
    Het zal niet de eerste werkgever zijn die dit verdisconteerd in het premiepercentage waardoor de deelnemer iets minder in zijn pensioenpot zou kunnen krijgen. Altijd handig even na te trekken me dunkt.

    Grt Bas

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      beste Bas,

      Dank voor de reactie.
      Ik zie inderdaad ook veel (adviseurs van) werkgevers die van mening zijn dat zij zomaar kunnen gaan bezuinigen op de pensioenen van de werknemers. Pensioen (het uitgestelde salaris van de werknemers) dat van 67 naar 68 jaar gaat wordt gewoon 5-7% minder waard. Dus in mijn ogen hoort compensatie besproken te worden.
      De werkgever gaat ook minder betalen door deze aanpassing, maar eigenlijk staat dit los van een achteruitgang van arbeidsvoorwaarden waar m.i. compensatie tegenover hoort te staan.

      Met vriendelijke groet,
      Gerard van der Toolen
      OR-Pensioenadviseurs

  8. Groenhuijzen

    Moet de werkgever (mijn werkgever sinds 1-10-2017) pensioenpremie afdragen (en 8,4 % pensioenfonds inhouden op mijn loon) terwijl mijn pensioengerechtigde leeftijd op 18-09-2017 inging (65 jaar en 9 maanden werd) en ik sindsdien ontslag heb bij mijn vorige werkgever (en AOW en pensioen uitkering ontvang) ?

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      Met de nieuwe werkgever zal een pensioendatum zijn afgesproken (67 jaar of 68 jaar). De premie moet door uw werkgever doorbetaald worden tot aan de afgesproken pensioendatum (vanaf 1-1-2018 waarschijnlijk 68 jaar).
      Dit staat los van de AOW-ingangsdatum en ook van het pensioen dat in het verleden werd afgesproken op 65 en 67 jaar.
      Er is sprake van verschillende afspraken (een met de overheid over uw AOW en een met uw werkgever over uw pensioen -datum-)
      Gerard van der Toolen
      OR-pensioenadviseurs

  9. G. de Beurs

    Ik heb een vraag:
    Mijn werkgever wil collectief de pensioenpremie verlagen omdat de pensioenrichtleeftijd naar de 68 is gegaan.
    Maar ik ben van sep. 1954 en ga dus met mijn 67e met pensioen. Dan is die verlaging toch in mijn nadeel?
    Met vriendelijke groet,
    G. de Beurs
    Harderwijk

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      De aanpassing van het pensioen gaat om de (verlaging van) toekomstige pensioenopbouw. Wat u al heeft opgebouwd blijft staan. De fiscus stelt eisen aan een maximaal pensioen en de pensioenregeling moet wel blijven binnen de maxima.
      Er zijn in de meeste pensioenregeling voldoende opties om de achteruitgang te compenseren en dit vind ik wel logisch. Waarom zou je immers instemmen met een verlaging van het uitgestelde salaris als dit niet nodig is?
      Uw pensioeningangsdatum bepaalt u zelf. Dit kan 67 jaar zijn (en dan kunt u uw al opgebouwde pensioen op 65 jaar, op 67 jaar en het nieuw op te bouwen pensioen op dat moment laten uitkeren), maar u kunt ook anders beslissen.

  10. c vd haagen

    Goedemiddag,

    Ik ben van januari 1954 en werk nu 39 jaar bij de zelfde werkgever en van het begin (25jaar) pensioen opgebouwd. Ik wil volgend jaar oktober met prepensioen gaan en hadden dit berekend met een pensioenplanner en kon met de uitkomst wel leven. Nu veranderd er weer op het laatste moment iets. Mijn vraag heeft dit nu grote gevolgen voor de hoogte van de pensioen wat ik dan volgend jaar krijg.
    Verder is het gewoon belachelijk dat ze de regels elke keer veranderen de groep die al richting pensioen gaat kan nooit meer maatregelen nemen op deze veranderingen. En de levens verwachting is wel voor de nieuwe generatie en niet zo voor mijn generatie waarvan ik en anderen er meestal 45 jaar er op hebben zitten.

    Groet,

    Cees

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      Dag Cees,
      Dank voor de reactie.
      Ik kan mij goed voorstellen dat u veel problemen heeft met de spelregels die constant veranderen.
      De veranderingen gelden wat betreft de pensioenopbouw bij uw werkgever alleen voor de toekomstige opbouw. Als u zo lang hebt gewerkt is bijna uw hele pensioen al opgebouwd en wat opgebouwd is zal niet veranderen.
      Opschuiven van de AOW datum beïnvloed wel direct uw inkomen, want deze kunt u niet eerder opnemen.
      Mooie jaarwisseling en groet
      Gerard van der Toolen
      OR-Pensioenadviseurs

  11. Loes Proveniers

    Ik ben in 1998 gescheiden van mijn man en heb dan recht op de helft van het pensioen tot dan opgebouwd. Ik ben van 1954 en ex van 1953. Is het nu zo dat ik ook moet wachten op pensioen totdat hij de 68 jarige leeftijd heeft bereikt??
    Ik zit dan zonder inkomen…

    Beantwoorden
  12. Ed klijn

    Ik wordt in september 66 en ga met pensioen. Nu ontving ik kortgeleden een brief van mijn werkgever dat de pensioenleeftijd wordt opgetrokken naar 68 jaar. Moet ik hier bezwaar tegen maken of het gewoon laten lopen en meest belangrijke vraag: wat heeft dit voor gevolgen.
    Ik werk dit jaar 46 jaar en heb pensioen premie betaald vanaf mijn 25ste

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      Geachte heer Klein, beste Ed,
      Dank voor deze reactie.
      Als het goed is heeft de brief van uw werkgever een strekking dat als u niet akkoord bent met de verandering u bezwaar kunt maken.
      Dit is logisch, want de arbeidsvoorwaarden mogen niet eenzijdig veranderd worden door werkgevers.
      De aanpassing zal niet heel veel gevolgen voor u hebben, omdat de aanpassing over de komende 9 maanden zal gaan. De waarde van “het cadeautje” is echter wel vaak aanzienlijk. U zou kunnen vragen om uit te rekenen om hoeveel geld dit gaat. U kunt hierna beslissen of u dit verschil wil ontvangen.
      De meeste werkgevers hebben met ingang van 2018 de pensioenleeftijd verhoogd van 67 naar 68 jaar. De verandering gaat dus alleen over uw toekomstige diensttijd.
      De verandering gaat erom dat dezelfde pensioenopbouw over een jaar langer gespreid wordt.
      Dit is wel een achteruitgang en hier zou compensatie bij horen. Uw werkgever zal ook minder premie gaan betalen (omdat dezelfde pensioenopbouw over een extra jaar wordt uitgesmeerd).
      de achteruitgang voor werknemers bedraagt ca 6%. Het gaat dus wel om “echt geld”.
      Mogelijk is de ondernemingsraad al druk met deze aanpassing geweest en kunt u ook bij hen om aanvullende informatie vragen.
      Als u nog vragen hebt dan lees ik deze wel.
      Met vriendelijke groet,
      Gerard van der Toolen

  13. De Vries

    Het is een grote wisseltruc om de mensen die er toch al geen verstand van hebben te malverseren. Bij mijn pensioenopbouw is rekening gehouden met een franchise aftrekpost van 100% AOW. Per 2015 ontvangt een alleenstaande slechts 50%AOW en zonder toeslag. Nu worden ook premievrije pensioenaanspraken die bevroren zijn op pens.lft. 65 doorgeschoven naar 68. Zogenaamd vanwege de uniformering c.q. versimpeling van uitvoerder en ontvanger. Maar reken er maar op dat de voordelen voor de uitvoerder zijn en niet voor mij. Als er straks na herrekening naar 68 weer herrekend naar 65 moet worden blijft er heel wat aan de strijkstok hangen. Waar helemaal niet over gesproken wordt is het fiscale verhaal. Een AOW-er (al of niet met aanvullend pensioen) betaald zo’n 20% minder belasting. Nu dit de fiscale pensioenleeftijd wordt genoemd kun je je pensioen wel op 65 laten uitkeren/vervroegen maar blijf je het hoge werknemerstarief inkomstenbelasting betalen tot je 68e !!! = x 3 jaar vorse achteruitgang.

    Beantwoorden
    • Gerard van der Toolen

      Het is niet toegestaan om zonder instemming van een werknemer het al opgebouwde pensioen van leeftijd 65 jaar naar leeftijd 68 jaar om te zetten!

  14. De Vries

    Als ze zo brutaal zijn om je premievrije (reeds bevroren) pensioen zomaar ongevraagd van 65 naar 68 door te schuiven zouden ze er dan ook voor instaan dat je prepensioen wordt verlengt naar lft. 68! En waarom zijn er nu ineens geen afbouwregelingen. Waarom moet de generatie 60+ dit allemaal maar voor de kiezen krijgen terwijl de reeds gepensioneerden hier geen last van krijgen.

    Beantwoorden
  15. Bruuce

    Wat een idiote antwoorden worden hier gegeven door een of andere idiote pensioendeskundege.

    Beantwoorden

Reageer