Pensioenfondsen willen de wettelijke mogelijkheid krijgen om de huidige bestuurders taken en verantwoordelijkheden uit handen te nemen. ‘Het wordt te complex’, aldus de OPF. De Stichting voor Ondernemingspensioenfondsen (OPF) kwam gisteren, 12 november 2009, met een nieuw voorstel dat de besturen van de vaak relatief kleine pensioenfondsen die bij ondernemingen zijn aangesloten, meer lucht geeft.
Het plan past in het beleid van de OPF om oplossingen te vinden voor de toenemende druk die (kleine) ondernemingspensioenfondsen door regelgeving, zwaardere toezichtseisen en steeds geavanceerder beleggingsbeleid ervaren. Die druk resulteert in krimp van de sector. Kende Nederland tien jaar geleden nog zo’n 800 ondernemingspensioenfondsen, een derde hiervan is inmiddels verdwenen.
Multi-OPF
De mogelijkheid om samen te kunnen gaan via een zogeheten Multi-OPF, voorziet in een grote behoefte. OPF heeft aangegeven zo’n negentig aangesloten deelnemers te hebben met interesse in een fusie met een ander pensioenfonds. De verwachting is dat de eerste ‘multi-OPF’ snel het licht ziet. Het voordeel ervan is dat de onderneming greep houdt op de invulling van de eigen regeling. Wanneer er aansluiting wordt gezocht bij een bedrijfstakpensioenfonds, wordt dit uit handen gegeven.
Vereenvoudiging
De nieuwe voorstellen die de OPF nu presenteert, moeten vereenvoudiging brengen in de wijze waarop pensioenfondsen hun bestuur volgens de Pensioenwet van 2007 moeten vormgeven.
In de huidige situatie is het zo dat naast de bestaande deelnemersraad twee organen zijn toegevoegd: het verantwoordingsorgaan, dat vergelijkbaar is met de aandeelhoudersvergadering van een onderneming, en het interne toezichtsorgaan, dat als de raad van commissarissen kan worden gezien. Vooral voor de kleinere pensioenfondsen schiet deze benadering zijn doel voorbij.
Pensioenmanagement
Het meest vergaande nieuwe voorstel van de OPF is dat een deel van de taken en verantwoordelijkheden bij het pensioenbestuur worden weggehaald. Dit bestuur, dat paritair is opgebouwd uit werkgevers en werknemers, zou naar keuze enkel de eindverantwoordelijkheid moeten dragen over de invulling van de pensioenregeling, dus de besluiten over de hoogte van de premie, het wel of niet indexeren en aanverwante zaken.
De tijdrovende operationele taken moeten dan in handen komen van betaalde pensioenmanagers die om hun professionaliteit worden gekozen en niet langer een van de bloedgroepen vertegenwoordigen. Het gaat hierbij om het uitvoeren van het beleggingsbeleid, de administratie en de controle. Gaat het op deze punten mis, dan ligt de verantwoordelijkheid bij deze managers. In Nederland zijn slechts enkele organisaties die pensioenmanagement als core business hebben. De verwachting is dat met de komst van het nieuwe voorstel deze vorm van dienstverlening snel toeneemt.
Benoemen en ontslaan
Het oorspronkelijke bestuur, in het nieuwe model ‘belanghebbendenraad’ aangeduid, blijft wel een grote vinger in de pap houden. Dit orgaan mag namelijk besluiten over de benoeming en het eventuele ontslag van de professionele managers.
Toezichthouder de Nederlandsche Bank verwacht dat het bestuur volledig “in control” is, dus kennis heeft van beleggingsbeleid en technische zaken en daar ook de verantwoordelijkheid voor draagt. Vooral bij kleinere pensioenfondsen is dit heel lastig geworden. Het kost vaak al de grootst mogelijke moeite om gegadigden te vinden voor een bestuursfunctie.
Aanpassing Pensioenwet
De OPF-voorstellen vereisen wel dat de wet wordt aangepast, waarbij de verwachting is dat zowel de minister als de sector weinig weerstand zullen hebben, gezien het grote belang van het in stand houden van het nederlandse pensioenstelsel. Het model is vooral bedoeld voor de ondernemingspensioenfondsen. Om die reden is niet te verwachten dat het model navolging krijgt van de ruim tachtig bedrijfstakpensioenfondsen. De omvang van deze fondsen is veelal groter, zodat het werk over meer bestuurders en ondersteunende dagelijkse directeuren kan worden verdeeld.
Verantwoordingsorgaan laten opgaan in deelnemersraad
Een tweede voorstel dat de OPF richting Donner gaat sturen, is dat de pensioenfondsen het zogenoemde verantwoordingsorgaan mogen laten opgaan in de deelnemersraad. OPF ontvangt naar eigen zeggen veel geluiden dat met de invoering van het verantwoordingsorgaan veel en dubbele taken zijn ontstaan.
