Nieuw staffelbesluit met netto staffels

Op 21 december 2009 is een nieuw staffelbesluit gepubliceerd. Dit besluit bevat in de bijlage netto staffels. Waar de oude besluiten uitgingen van bruto staffels, dat wil zeggen verhoogd met kosten en een opslag voor premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid, gaan we nu uit van netto staffels.

Het nieuwe besluit beschikbare-premieregelingen en premie- en kapitaalovereenkomsten van 21 december 2009 Nr. CPP2009/1487M bevat zogenoemde netto staffels. De publicatie van deze staffels draagt, zo valt te lezen in het besluit, bij aan betere transparantie van kosten in pensioenregelingen. In dit besluit zijn ook enkele aanwijzingen opgenomen van premie- en kapitaalovereenkomsten als pensioenregeling. Deze aanwijzingen zijn nodig gebleken na de invoering van de Pensioenwet in 2007 en als reactie hierop de ontwikkeling van nieuwe pensioenvormen. In een volgend artikel zal ik op de kapitaalovereenkomsten ingaan. Nu beperk ik mij tot de beschikbare premie staffels.

Het besluit bevat, net als het oude besluit 4 verschillende varianten van staffels. Het gebruik van de staffels (wanneer mag ik staffel 1 tot en met staffel 4 gebruiken) is ongewijzigd. Zie hiervoor ook een eerder artikel op Nationaal Pensioenweblog. De wijziging in het nieuwe staffelbesluit heeft betrekking op de kostenopslag en de premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid.

Actuariële uitgangspunten

De staffels gaan uit van een mannelijke werknemer met een vrouwelijke partner die 3 jaar jonger is
De gehanteerde overlevingstafel is: GBM/GBV 2000-2005
De leeftijdscorrecties zijn: werknemer -5 en partner -6 jaar
De rekenrente is 4%

Echt nieuw zijn de staffels niet, want dit zijn dezelfde uitgangspunten als het vorige bruto staffelbesluit, alleen nu zonder kosten en premievrijstelling. Als je de oude staffels schoont voor de kosten (delen door 1,1) en premievrijstelling (vermenigvuldigen met 0,92) dan kom je op wat afrondingsverschillen na op de nieuwe staffels uit.

Op basis van deze uitgangspunten zijn netto staffels berekend. Deze staffels mogen vervolgens worden verhoogd met de werkelijke opslagen voor premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid en de werkelijke kosten. Dit kan gebeuren door een verhoging van de premiestaffel met de werkelijke opslagen, waarna de kosten en risicopremies vervolgens weer worden ingehouden. Het is ook mogelijk om de kosten separaat in rekening te brengen.

Of dit daadwerkelijk gaat bijdragen aan meer kostentransparantie waag ik te betwijfelen. Ik zie niet in waardoor de transparantie zal gaan toenemen. Temeer daar een deel van de kosten die in rekening worden gebracht niet zijn uitgedrukt in een percentage van de premie. Neem bijvoorbeeld vaste kosten en kosten als percentage van het belegd vermogen. Ik denk dat de onduidelijkheid blijft. Ik ben zelfs bang voor een omgekeerd effect. Ik verwacht minder duidelijkheid als gevolg van het feit dat er meer verschillende staffels (gebruteerde staffels) zullen komen. De gewenste transparantie zal mijns inziens alleen kunnen worden bereikt als naast het hanteren van de netto staffels de verzekeraars worden verplicht alle kosten separaat in rekening te brengen. En met alle kosten bedoel ik ook letterlijk alle kosten, dus ook de kosten voor beleggingen en vermogensbeheer. Ik hoop dat dit een eerste stap in deze goede richting is.

Onduidelijke bepaling

Verder nog een opmerking over de in mijn ogen onduidelijke bepaling over sterftegrondslagen. In de toelichting is de volgende bepaling opgenomen.

Als de pensioenverzekeraar en de werkgever na onderhandelingen een collectief tarief zijn overeengekomen waarbij men uitgaat van lichtere sterftegrondslagen, moet de werkgever de beschikbare-premiepercentages dienovereenkomstig verlagen.

Een collectief tarief is voor zover mij bekend de zogenoemde tafel collectief 2003 (coll. 2003). De levensverwachting in collectief 2003 is hoger dan op basis van de GBM/GBV 2000-2005 die in het besluit wordt gebruikt. Zijn dit nu lichtere of zwaardere sterftegrondslagen? Ikzelf denk lichtere, daar de sterftekans kleiner is. Dan zou het logisch zijn als de premie dienovereenkomstig moet worden verhoogd! Echter, er staat dat de premies moeten worden verlaagd. Dit stukje kan ik eerlijk gezegd niet goed plaatsen. Ik ben benieuwd of iemand hier een sluitende toelichting op kan geven. Ik hou me aanbevolen.

Eigen beheer

De staffels zijn niet of niet zonder meer toepasbaar als het pensioen geheel of gedeeltelijk is verzekerd bij een lichaam als bedoeld in artikel 19a, eerste lid, onderdeel d, van de Wet LB (eigen beheer). In dat geval geldt immers artikel 10c van het UBLB. Dat artikel geeft bijzondere regels voor onder meer het partnerpensioen. Zie hiervoor ook het artikel over beschikbare premieregelingen in eigen beheer.

Overgang

De oude staffels uit het besluit van 23 oktober 2007 zal per 1 januari 2015 vervallen. In de komende 5 jaar dienen dus alle beschikbare premieregelingen te worden aangepast.