Nieuw pensioencontract: het gaat vaak mis!

Ondernemingsraden zijn niet alleen alert op de pensioengevolgen voor medewerkers als een middelloonpensioen wordt veranderd in beschikbare premieregeling. Het kan ook behoorlijk mis gaan als er een nieuw middelloonpensioencontract wordt afgesloten.

Veel werkgevers verander(d)en de afgelopen tijd hun middelloonpensioen met (on- of) voorwaardelijke indexatie of sluiten een nieuw contract met de pensioenuitvoerder af. Hierdoor is de kans zeer groot dat indexaties over al opgebouwde pensioenen vervallen, terwijl dit niet was afgesproken en zeker niet met de ex-werknemers en gepensioneerden. Het is wachten op problemen.

Pensioencontracten worden voor een beperkte periode afgesloten met een pensioenuitvoerder. Hierna komt er een nieuw contract en dan gaat het meestal fout. De pensioenuitvoerders passen de voorwaarden van indexatie (vanwege de lage rentestand) aan. Wij adviseren Ondernemingsraden om ook het deel van het pensioen dat premievrij wordt gemaakt mee te nemen in de beoordeling van een instemmingsverzoek en het overleg met de werkgever als deze de pensioenregeling wil veranderen. En eens na (laten) kijken wat er gebeurt is in het verleden is bij de wijziging van het pensioencontract. Mogelijk valt er nog wat te repareren als de rechten van ex-werknemers aangetast zijn.

Indexaties of toeslagen
Het is gebruikelijk en ook belangrijk dat pensioenen niet worden uitgehold door inflatie.
De inflatie is nu niet hoog maar alleen al sinds begin van deze eeuw zijn de lonen al met bijna 40% omhoog gegaan (loonindex 2000-2016).

Waar gaat het over?
Voorwaardelijke indexatie werknemers die uit dienst zijn en gepensioneerden stopt na einde contract.

De meeste middelloonregelingen kennen daarom een (voorwaardelijke) indexatiebepaling voor werknemers, uit dienst getreden en dus ex-werknemers en voor gepensioneerden. In het pensioenreglement is vaak overeengekomen dat “als er middelen beschikbaar worden gesteld door de pensioenuitvoerder, deze gebruikt worden voor indexaties van slapers en gepensioneerden”.
De meeste pensioenuitvoerders geven een vorm van winstdeling (bv als er meer rendement wordt behaald dan de al in het tarief berekende rente : de rekenrente) maar alleen zolang het contract actief is. Na einde contractperiode (en dit gebeurt dus altijd) stellen de meeste pensioenuitvoerders dat er nooit meer winstdeling wordt gegeven. De afgelopen jaren was in veel gevallen de “winstdeling” al nihil en hiermee ook vaak de indexaties. Maar er was wel een recht.
Ook als in de toekomst de inflatie stijgt en de rente dus hoger wordt, geeft de pensioenuitvoerder over oude contracten in de regel geen enkele vergoeding meer en dus is er geen geld beschikbaar voor indexaties.
Naast dat dit “niet echt heel eerlijk” overkomt, kan dit ook grote gevolgen voor de werkgever hebben. Deze heeft immers een afspraak met de werknemers gemaakt en als de werkgever deze wil veranderen moet er toestemming worden gegeven.
Als de werkgever een nieuwe overeenkomst sluit met een pensioenuitvoerder (ook als het nieuwe pensioen een beschikbare premieregeling wordt), waardoor er vaak geen enkele kans meer is dat er nog indexaties plaatsvinden, wordt de pensioenovereenkomst met de ex-werknemers dus veranderd. Een wijziging van de overeenkomst derhalve na uitdiensttreding van de werknemers. Zij hebben geen inspraak maar er wordt meestal ook niet om hun instemming gevraagd. En zijn dus ook niet akkoord met de verandering van hun pensioen.

Hierop kunnen zij terugkomen en de werkgever vragen om de indexaties alsnog te betalen. (verzekeraar rechtstreeks aanspreken zal in dit geval niet lukken, immers de verzekeraar en de werkgever veranderen hun afspraken na overleg en goedkeuring van de werkgever).

Wettelijk: WOR en ex-werknemers en slapers.
Strikt wettelijk gaat de OR niet over oud-werknemers. De Staatssecretaris (IS)van mening dat ondernemingsraden ook rekening houden met de belangen van ex-werknemers en gepensioneerden.

Moreel: houdt OR rekening met belangen ex-werknemers en gepensioneerden?
Het lijkt ons logisch dat ook met ex-werknemers en gepensioneerden rekening wordt gehouden. Ook met de belangen van de werkgever die aangesproken kan worden (OP) deze gang van zaken.

Is het taak OR om werkgever te wijzen op deze consequenties?
De WOR gaat er vanuit dat de OR ook rekening houdt met de belangen van de werkgever.
Valt er nog wat aan te doen als dit in het verleden mis is gegaan?
Er zal goed gekeken moeten worden wat precies is overeengekomen met ex-werknemers en gepensioneerden ten aanzien van de indexaties. Meestal staat er iets van “de werkgever probeert…” of “de werkgever houdt een depot aan bij de verzekeraar….”  of  “de indexaties worden betaald uit de winstdeling die de verzekeraar geeft”. Als de werkgever (en de verzekeraar) een nieuwe overeenkomst met elkaar sluiten waarbij er geen enkele kans op indexaties meer is, zijn de pensioenafspraken die in het verleden zijn gemaakt dus veranderd. En dit zonder toestemming van een contractpartij.

Wat te doen?
De werkgever zou kunnen overwegen om zelf jaarlijks een bedrag in een depot bij de pensioenuitvoerder te storten en hieruit de indexaties te betalen. Dan doet de werkgever in ieder geval iets en de werkgever kan ook besluiten om een nieuw contract te sluiten, waarbij er in ieder geval een mogelijkheid is dat er geld van de verzekeraar in een depot gestort kan worden van waaruit de toekomstige indexaties betaald kunnen worden. Bij voorbeeld door de rentestandkorting die aan de orde zal zijn als de rente weer hoger wordt.
De Kantonrechter in Amsterdam deed op 24 juni uitspraak over een zaak (2990426 CV EXPL 14-11251) die zeker vergeleken kan worden met hierboven genoemd probleem. De werkgever heeft een nieuwe pensioenafspraak gemaakt, waardoor de kans op indexaties is vervallen.
Ook op Pensioenklokkenluider.nl kwam een vergelijkbare zaak aan de orde. Wij verwachten hierover nog heel veel discussie.

Reageer