Hogere AOW is niet de oplossing

Pensioenprofessor’ Jean Frijns pleit voor een herijking van de huidige verdeling van pensioen op basis van het omslag- en het kapitaaldekkingsstelsel. De gedachte sec kan ik volgen, maar ik denk niet dat dit de oplossing is voor een solider gefinancierd pensioenstelsel.

Wat de nieuwe verdeling moet worden weet Frijns ook niet precies. Een geleidelijke verhoging van het via het omslagstelsel gefinancierde basispensioen (AOW dus) zou in ieder geval goed zijn voor ZZP-ers, die gemiddeld genomen maar weinig aanvullend pensioen opbouwen. Zoals gezegd, die gedachte kan ik volgen. Maar het is het ook een beetje een ‘babyboom’-verhaal. Immers, als we de AOW ‘nu’ verhogen, kan dat alleen als we de pensioenpremies verlagen. Dat betekent vervolgens dat de AOW-ers van nu en op korte termijn, meer AOW krijgen. De premie daarvoor wordt via het omslagstelsel betaald door de werkenden (lees vooral ‘jongeren). Die zelf dan ook nog minder pensioen opbouwen?! Nee dus, geen goed idee. Maar wat dan wel?

De AOW is voldoende om van te leven, zo heeft het SCP in 2013 onderzocht. Dat klopt. Onze bejaarden hoeven niet van honger om te komen. Dat sociale vangnet is dus goed. Wel aan blijven passen aan een zekere welvaartsontwikkeling, maar verder niet. Dan – ook ten behoeve van ZPP-ers – een pensioenplicht invoeren tot bijvoorbeeld 2x de AOW, of het ‘gebruikelijk loon’ (2015: € 44.0000) of nog hoger, het maximale dagloon (bijna € 52.000).

De kapitaaldekking hiervoor is dan uiteraard niet meer gebaseerd op de (lage) ‘marktrente’, maar op het ‘beleggingsresultaat’. Immers als de marktrente laag is, ga je beleggen met je pensioengeld. En ook na pensioendatum.

Pensioenplicht
Het is dan prima dat de pensioenplicht tot maximaal 2x de AOW (daarmee is dan de eerste € 40.000 afgedekt) gaat, en daarboven werkgevers/sociale partners aanvullende – al dan niet verplichte – afspraken kunnen maken.

De bovengrens qua pensioenopbouw ligt sinds 2015 al op € 100.000. Die is prima. Ik schreef al eerder: ‘Als je een ton kunt verdienen, kun je ook je pensioen daarboven wel regelen’. Dat in ieder geval boven de minimale pensioenplicht wordt gekozen voor een premieovereenkomst lijkt mij evident. Als een werkgever niets doet boven de minimale pensioenplicht, kan een werknemer (en ook de ZZP-er) zelf bijsparen. Dat noemen we dan niet meer pijler 3 (bancaire lijfrente), maar gewoon ook pensioen en gebeurt dat op dezelfde (individuele) pensioenrekening als waar het pensioenplicht-pensioen staat.

Meer keuzevrijheid
Vervolgens moet binnen de pensioenplicht meer keuzevrijheid komen voor beleggen in de opbouwfase en voor in ieder geval een lumpsum op pensioendatum (25-50%). Daarnaast mag een ieder 50% van de totale pensioenopbouw (dan resteert bovenop de AOW nog een ‘halve’ AOW immers) gebruiken voor andere zaken. Aankoop huis/financiering hypotheek, sabbatical, zorg/-studieverlof, starten eigen bedrijf, etc.

Dat gaan we dan ook zo communiceren. Op het UPO lees ik dan op m’n 35-ste:
2015: Waarde pensioen: € 50.000. Op te nemen € 25.000. En in 2016 staat er: Waarde pensioen: € 55.000. Op te nemen € 27.500.

Kijk, zo krijgen we pensioen en eigen verantwoordelijkheid wel aan de man. En degene die er ‘niets mee doet’, bouwt gewoon (default) een goed pensioen op.

Maar de echte oplossing zit natuurlijk vooral ook in – veel – langer (parttime) doorwerken. Maar dit terzijde.

Reageer