Een nieuwe baan, een nieuwe pensioenregeling (2)

Verandering van werkgever heeft vaak consequenties voor je pensioen. In mijn vorige artikel over dit onderwerp heb ik een aantal belangrijke punten genoemd om op te letten bij verandering van werkgever. In dit artikel een vervolg hierop, waarbij ik nu zal ingaan op de verschillende pensioensystemen; eindloon, middelloon en beschikbare premie. En uiteraard een antwoord op de vraag welk pensioensysteem beter is.

Het pensioensysteem

In Nederland kennen we drie verschillende pensioensystemen. Eindloon, middelloon en beschikbare premie. Het systeem is een belangrijk element in de beoordeling van de kwaliteit van de pensioenregeling.

Eindloon

Bij eindloon is het pensioen gebaseerd op het laatst verdiende salaris. Als het salaris in de loop der tijd wordt verhoogd, wordt het pensioen dat tot op dat moment is opgebouwd ook verhoogd. Deze verhoging wordt backservice genoemd.

Voorbeeld

Een werknemer komt in dienst en verdiend in jaar 1 € 32.000,- De AOW-franchise is € 12.000,- Het opbouwpercentage is 2% per dienstjaar. In jaar 1 bouwt de werknemer dus 2% * (32.000 -/- 12.000) is € 400,- pensioen op. In jaar 2 stijgt het salaris naar € 42.000,- De opbouw in jaar 2 is dan 2% * (42.000 -/- 12.000) is € 600,- pensioen op. Het reeds opgebouwde pensioen van € 400,- wordt ook aangepast aan het gestegen salaris en zal worden verhoogd tot € 600,-, zodat in totaal € 1.200,- pensioen is opgebouwd. De verhoging van € 200,- van het reeds opgebouwde pensioen wordt backservice genoemd.

Middelloon

Bij middelloon is het pensioen gebaseerd op het gemiddeld verdiende salaris. Als het salaris wordt verhoogd, zal het opgebouwde pensioen niet worden aangepast aan het gestegen salaris. Veel middelloonregelingen kennen echter een toeslag. Een toeslag (ook wel indexatie genoemd) is de verhoging van het in het verleden opgebouwde pensioen. Feitelijk is een toeslag een vorm van backservice, alleen is de backservice niet afhankelijk van het salaris, maar van de hoogte van de toeslag. Vaak is de toeslag gekoppeld aan de loon- of de prijsindex.

Voorbeeld

Een werknemer komt in dienst en verdiend in jaar 1 € 32.000,- De AOW-franchise is € 12.000,- Het opbouwpercentage is 2% per dienstjaar. In jaar 1 bouwt de werknemer dus 2% * (32.000 -/- 12.000) is € 400,- pensioen op. In jaar 2 stijgt het salaris naar € 42.000,- De opbouw in jaar 2 is dan 2% * (42.000 -/- 12.000) is € 600,- pensioen op. Het reeds opgebouwde pensioen van € 400,- wordt niet aangepast aan het gestegen salaris, zodat in totaal € 1.000,- pensioen is opgebouwd. De pensioenregeling kent wel een toeslag (indexatie) voor de opgebouwde rechten met de loonindex. Stel dat de loonindex 3% is, dan zal het opgebouwde pensioen van € 400,- worden verhoogd met 3%. Het opgebouwde pensioen wordt dus verhoogd met (3% * 400) is € 12,-. Het totale pensioen is dus € 1.012,-

Vergelijking eindloon en middelloon

De vraag is nu welk systeem beter is. Als je beide voorbeelden vergelijkt, dan lijkt eindloon een betere pensioenregeling. Immers, na 2 jaar is in het voorbeeld bij eindloon € 1.200,- opgebouwd en bij middelloon € 1.012,-. De conclusie dat eindloon echter beter is dan middelloon is iets te snel. Bij eindloon wordt het opgebouwde pensioen aangepast aan de salarisontwikkeling. Bij middelloon gebeurt dat niet. Daar wordt in veel regelingen een toeslag gegeven. In het voorbeeld is de toeslag gekoppeld aan de loonindex. In het voorbeeld is het salaris met € 10.000,- gestegen. Een stijging van bijna 30%. Als het salaris nu niet was gestegen met 30%, maar ook met de loonindex van 3%, dan was de einduitkomst bij eindloon en middelloon exact gelijk. Een belangrijke factor bij de vergelijking eindloon en middelloon is dus de toeslag die wordt verleend in vergelijking met de verwachte salarisontwikkeling. Stel dat het salaris ongeveer zal stijgen met de loonindex en het opgebouwde pensioen in middelloon wordt aangepast met de loonindex (toeslag), dan zal eindloon of middelloon niet veel verschil maken. Veel pensioenregelingen zijn de afgelopen jaren veranderd van eindloon in middelloon. Daarbij is bijna altijd het opbouwpercentage verhoogd, de franchise verlaagd en de eigen bijdrage verlaagd (zie ook mijn vorige artikel). Deze elementen spelen uiteraard ook een belangrijke rol in de vergelijking. Samenvattend kom ik tot de volgende punten: Vergelijk de jaarlijkse opbouw in eindloon en middelloon (franchise, opbouwpercentage) Vergelijk de te verwachten salarisontwikkeling met de te verwachten toeslag (indexatie) Vergelijk de overige elementen zoals pensioengevend salaris en eigen bijdrage De conclusie zal zijn dat de uitkomst voor iedere werknemer verschillend is. Met name de te verwachten salarisontwikkeling is belangrijk en per individu verschillend.

Beschikbare premie

Bij een beschikbare premieregeling wordt geen pensioen toegezegd, maar een premie. Pas op de pensioendatum is bekend hoeveel pensioen er daadwerkelijk is opgebouwd. De kwaliteit van de pensioenregeling is met name afhankelijk van de hoogte van de premie en het te verwachten rendement tot aan de pensioendatum. De volgende vragen zijn belangrijk:
  • Hoeveel premie wordt er beschikbaar gesteld?
  • Wordt de premie nog verminderd met kosten en premies voor risicoverzekeringen?
  • Hoe wordt het geld belegd? Welk risico loop ik en zijn er zekerheden ingebouwd (bijvoorbeeld een garantierendement)
De vergelijking tussen beschikbare premie en eindloon of middelloon is lastig te maken. Allereerst moet de hoogte van de premie worden beoordeeld. Ten tweede is een belangrijk element dat bij eindloon of middelloon het pensioen wordt gegarandeerd. Bij beschikbare premie niet. Daar wordt een premie gegarandeerd. De werknemer loopt dus een rendementsrisico en het risico dat we steeds ouder worden (langlevenrisico), waardoor pensioen duurder wordt. Als pensioen duurder wordt en er is slechts een premie gegarandeerd, dan zal ik automatisch minder pensioen krijgen. In een eerder artikel over beschikbare premie ben ik met name ingegaan op deze risico's.

Tenslotte

In twee artikelen over een nieuwe baan, een nieuwe pensioenregeling ben ik ingegaan op een aantal belangrijke elementen die meegenomen dienen te worden in de vergelijking tussen pensioenregelingen bij verandering van werkgever. De vergelijking speelt echter niet alleen bij verandering van werkgever. Stel dat de werkgever de pensioenregeling binnen het bedrijf wil veranderen en jij moet daar over oordelen. De werkgever vraag bijvoorbeeld individuele instemming van alle werknemers voor de verandering. Of je bent lid van de ondernemingsraad en je hebt een instemmingsaanvraag gekregen. Ook dan is het goed om uitgebreid stil te staan bij alle elementen die ik heb genoemd in mijn twee artikelen. Gemiddeld werken we 1 dag per week voor ons pensioen. In ons hele leven werken we dus 8 jaar om voor ons pensioen te sparen. Neem dus gerust de tijd om goed na te denken en je te laten informeren, voordat je een beslissing neemt. Die paar dagen extra bedenktijd maken op de 8 jaar die we voor ons pensioen werken niet veel uit.

27 reacties op “Een nieuwe baan, een nieuwe pensioenregeling (2)”

  1. Een nieuwe baan een nieuwe pensioenregeling – Nationaal Pensioenweblog

    […] eindloon of beschikbare premie is, spelen nog een aantal extra elementen een rol. Die zal ik in een volgend artikel […]

    Beantwoorden
  2. Jan van Harten

    Zoals blijkt uit het artikel is het belangrijk om een berekening te maken van het te verwachten pensioen. Ik heb een rekensheet gemaakt waarmee je eenvoudig de verschillende pensioenregelingen naast elkaar kunt zetten. Als je die wilt hebben, laat dan even een reactie achter.Ik stuur je dan zo snel mogelijk de sheet toe.

    Beantwoorden
  3. marco

    ik zou ook graag de rekensheet ontvangen. Dank alvast!
    Gr Marco

    Beantwoorden
  4. marco

    Vergeten..mijn email is marco_b27@hotmail.com

    Gr Marco

    Beantwoorden
  5. Bas

    Ik hou me aanbevolen Jan.
    Bijvoorbaat dank.

    Vriendelijke groet

    Bas

    Beantwoorden
  6. Eric

    Hallo Jan,

    Graag zou ik de rekensheet willen ontvangen op emailadres: scholtennav@hotmail.com.

    Bij voorbaat mijn dank!

    Gr,
    Eric

    Beantwoorden
  7. Jantony

    Beste Jan,

    is de rekensheet “verschillende pensioenregelingen” nog aktueel? Zo ja zou je deze dan willen sturen naar mijn e-mailadres?
    Bedankt alvast!

    Groeten Jantony

    Beantwoorden
  8. Peter

    Beste Jan,

    Is er misschien een maximaal % van de opbouw premie in de eindloon regeling die de werknemer zal moeten betalen? Zodat als het % wordt bereikt de werkgever daarboven gaat overnemen.

    Alvast bedankt voor uw reactie.

    Peter

    Beantwoorden
    • Jan van Harten

      Peter, een dergelijk percentage is er niet. Maximaal mag de werknemer de volledige premie betalen. Niet meer, want je betaalt maximaal de kosten van je eigen pensioen

  9. Mike Baker

    Beste Jan,

    Zou ik de excel sheet mogen ontvangen?

    Alvast hartelijk bedankt!

    Mvg Mike

    Beantwoorden
    • Mike Baker

      Ok, bedankt voor de snelle reactie.

      Ik wacht geduldig af.

  10. Johan

    Beste Jan,

    Zou ik de excel sheet mogen ontvangen?

    Alvast hartelijk bedankt!

    Mvg Johan

    Beantwoorden
  11. Johan

    Beste Jan,

    Zou ik de excel sheet mogen ontvangen? Bij mijn vorige reactie heb ik het verkeerde e-mailadres gebruikt.

    Alvast bedankt!

    Mvg Johan

    Beantwoorden
  12. Stefan

    Beste Jan,

    Zou ik de excel sheet mogen ontvangen?

    Alvast bedankt!

    Mvg Stefan

    Beantwoorden
  13. huub

    jan,
    ook ik zou als het kan nog graag de excel sheet willen ontvangen.

    alvast bedankt.

    groet,

    Huub

    heylig@worldonline.nl

    Beantwoorden
  14. Francois

    Hi Jan,

    heb je ook de sheet voor mij: francois1013@gmail.com

    Thx,
    Francois

    Beantwoorden
  15. AOW 2014

    Kan ik de sheet ook ontvangen op pietzwetsloot@gmail.com ? Bij voorbaat dank.

    Beantwoorden
  16. Remco van de Vorst

    Beste Jan,

    Zou je zo vriendelijk willen zijn om deze rekensheet ook naar mij te sturen aub?
    remco_14@hotmail.com

    Bij voorbaat dank.

    Beantwoorden
  17. Esther

    Beste Jan,

    Ik ben erg benieuwd naar de rekensheet. Zou ik deze ook kunnen ontvangen?
    Bij voorbaat dank.

    Beantwoorden
  18. Huub

    jan,
    ik heb hem ook een keer opgevraagd, maar tot op heden nog niet mogen ontvangen.

    groet,

    Huub

    Beantwoorden
  19. Alireza

    Beste Jan,

    Graag ontvang ik je rekensheet. Bij voorbaat dank.

    Groeten, Alireza

    Beantwoorden
  20. Gerard

    Beste Jan,

    Graag ontvang ik je rekensheet. Ik wil deze graag toepassen ivm ontwikkelingen in aanpassing van mijn pensioenregeling. Bij voorbaat dank!

    Hartelijke groet,
    Gerard

    Beantwoorden

Reageer