Indien een werknemer een ontslagvergoeding ontvangt, kan hij deze ineens (belast) laten uitkeren of omzetten in een (uitgestelde) periodieke uitkering bij ontslag. Niet de ontslagvergoeding wordt dan belast maar te zijner tijd de ontvangen periodieke uitkeringen. Voor de uitvoering van de periodieke uitkering kan gekozen worden voor een verzekeringsmaatschappij, een bankinstelling of de eigen BV.
Om gebruik te kunnen maken van de mogelijkheid om de ontslagvergoeding om te zetten in een periodieke uitkering is het wel zaak dat de ontslagvergoeding niet eerst naar de werknemer wordt overgemaakt. Alleen als dit gebeurt tegen de zin in van de werknemer bestaat de mogelijkheid om dit te corrigeren. Indien de uitbetaling ineens op verzoek van de werknemer gebeurt die zich later bedenkt, is de faciliteit inmiddels verloren gegaan.
In de praktijk wordt er regelmatig voor gekozen om de ontslagvergoeding te laten overmaken naar een eigen “stamrecht” BV. Deze term geeft feitelijk alleen maar weer dat de BV specifiek is opgericht voor de uitvoering van de periodieke uitkering bij ontslag. De ontslagvergoeding mag echter worden overgemaakt naar elke willekeurige BV die de verplichting vervolgens tot het binnenlandse ondernemingsvermogen rekent. Wel moeten de statuten van de betreffende BV de uitvoering van dit soort verplichtingen ondersteunen.
Tussen de BV en de gerechtigde zullen afspraken moeten worden gemaakt over de uitvoering van het stamrecht. Deze afspraken moeten op zuiver zakelijke gronden worden overeengekomen. Vooral de rentevergoeding op het vermogen is een punt van aandacht. Een variabele vergoeding op basis van een objectieve maatstaaf zal snel zakelijk zijn. Een vaste rentevergoeding van 6% is op dit moment niet echt zakelijk gezien de huidige stand van de rente. Ook het aanpassen van een in het verleden afgesproken rentepercentage zal de toets der zakelijkheid niet snel doorstaan.
De BV is vervolgens vrij om de gelden naar eigen inzicht te beleggen. Enige relatie tussen de afgesproken rentevergoeding en de wijze van belegging lijkt me daarbij evident. Het is niet echt zakelijk om aan de gerechtigde een rentevergoeding toe te kennen van bijvoorbeeld 5% om het geld vervolgens aan deze gerechtigde uit te lenen tegen een rente van 3%. Het uitlenen van het geld aan de gerechtigde verdiend überhaupt de nodige aandacht.
Onlangs was Hof Den Haag nog van mening dat de feiten zodanig waren dat de ontslagvergoeding niet was omgezet in een periodieke uitkering bij de BV maar door de gerechtigde ineens was genoten. Dit terwijl de bedoeling was dat de ontslagvergoeding werd overgemaakt aan de BV en vervolgens aan de BV weer werd uitgeleend aan de gerechtigde. Doordat de lening al was verstrekt voordat de stamrechtovereenkomst met de BV was opgesteld, was de rechter van mening dat er helemaal geen stamrecht was overeengekomen en de gerechtigde dus de gehele ontslagvergoeding ineens had genoten. Met alle fiscale gevolgen van dien!
Indien de gerechtigde en zijn BV een lening overeenkomen zal deze ook weer moeten voldoen aan wat zakelijk is. Bij grotere bedragen is het zakelijk dat degene die de lening aangaat een zekerheid geeft aan degene die de lening verstrekt. Het komt in de praktijk nog wel eens voor dat voor het stellen van deze zekerheid een vermogensbestanddeel wordt gebruikt wat niet zonder fiscale gevolgen mag worden verpand. Het gaat dan voornamelijk om een pensioenregeling.
In mei kwam de Hoge Raad tot zijn conclusie dat een gerechtigde als zekerheid voor de aangegane lening met zijn “stamrecht” BV zijn pensioenverzekering had verpand. Ondanks alle goede bedoeling van de gerechtigde leidde deze actie wel tot het ineens belasten van de waarde van de pensioenverzekering omdat de verpanding hiervan een fiscaal onzuivere handeling betreft. Helaas voor de belastingplichtige is er, naast de verschuldigde loonbelasting, ook nog 20% revisierente verschuldigd!
De eigen BV is een prima uitvoerder voor de periodieke uitkering bij ontslag. Vereist is wel dat alle afspraken op zakelijke gronden worden gemaakt en niet leiden tot een ongewenste fiscale uitkomst!
