De levensloopregeling bestaat nu bijna 5 jaar en staat op de nominatie om binnenkort te worden aangepast. De regeling zal samen met de spaarloonregeling worden geïntegreerd tot de vitaliteitsregeling. Een groot succes kunnen we de levensloopregeling niet noemen. En daar snap ik, ook met de nieuwe plannen in mijn achterhoofd, helemaal niets van. Vanuit het perspectief van pensioen planning is het echt een geweldig instrument. Ik zal in dit artikel toelichten wat er zo geweldig is aan levensloop. Maar ik zal ook een paar belangrijke valkuilen benoemen, want die zijn er ook.
Levensloop
Iedere werknemer mag maximaal 12% van zijn salaris sparen en storten op een levenslooprekening (bij de bank) levensloopverzekering (bij een verzekeringsmaatschappij) of levensloopeffectenrekening (bij een beleggingsinstelling). Zolang het saldo op 1 januari lager is dan 210% van het salaris, mag er in dat jaar 12% worden gestort. Als het saldo hoger is dan 210% op 1 januari mag er niet meer worden bijgestort. Het saldo mag door rendement nog wel verder toenemen.
Werknemers 51 tot 56 jaar
Werknemers die op 1 januari 2005 tussen de 51 en 56 jaar oud waren mogen meer dan 12% van hun salaris storten. Zij mogen zo veel storten als zij wenselijk achten, echter zodra het saldo 210% van het salaris is, mag er niet meer gestort worden.
Heffingskorting
Als een werknemer beschikt over het levenslooptegoed, dat wil zeggen dat zij het saldo laten uitkeren in perioden van verlof, hebben zij recht op een levensloopverlofkorting. Deze korting is € 199,- per jaar (cijfers 2010) dat er gespaard is. De levensloopverlofkorting kan echter nooit meer zijn dan het saldo dat wordt uitgekeerd. Ik zal dat aan de hand van een voorbeeld toelichten. Een werknemer spaart 10 jaar lang een bedrag van € 1.000,- Na 10 jaar neemt hij een periode van verlof op. De uitkering in die periode is € 12.500,- De werknemer heeft recht op een heffingskorting van € 1.990,- (10 * € 199,-) Als deze werknemer geen € 1000,- maar € 100,- had gespaard, zou de uitkering € 1.250,- bedragen. De heffingskorting zou dan € 1.250,- bedragen, want die mag niet meer zijn dan de totale uitkering.
Verlof
Levensloop is bedoeld als financieringsinstrument voor een periode van verlof. Je spaart gedurende een aantal jaar een deel van je bruto salaris. Dat bedrag hoef je dus geen belasting over te betalen en het saldo op de rekening telt niet mee voor de vermogensrendementsheffing van box 3. Vervolgens neemt de werknemer verlof. In die periode van verlof blijft hij gewoon in dienst van de werkgever. Het saldo van de levensloopregeling wordt overgemaakt aan de werkgever en die is inhoudingsplichtig. Feitelijk maakt de werkgever dus gewoon loon over, alleen hoeft hij het niet zelf te betalen, maar wordt het van je levenslooprekening afgehaald. Tijdens verlof mag de uitkering niet hoger zijn dan het laatst genoten salaris. Levensloop mag alleen worden uitgekeerd als je (gedeeltelijk) verlof hebt. Over het deel dat je nog werkt, mag geen levensloopuitkering plaatsvinden. Ook mag levensloop niet worden gebruikt als aanvulling op een uitkering van de overheid zoals WW of WIA (WGA of IVA).
Aandachtspunten
Tijdens de periode dat je levensloop geniet ben je nog gewoon in dienst van de werkgever. Een aantal zaken zijn belangrijk om vooraf af te spreken. Allereerst dient zich de vraag aan of je wel zo lang verlof mag opnemen als je zou willen. Veel werkgevers hebben een verlofreglement en lange periodes van verlof, behoudens de wettelijke verloven zoals bijvoorbeeld ouderschapsverlof, zijn niet altijd toegestaan. Tijdens verlof zijn er vervolgens nog een paar praktische zaken. Gaat de pensioenopbouw nog verder tijdens een periode van verlof, en zo ja, wie betaalt de premie in die periode. Het antwoord hierop staat als het goed is in het pensioenreglement. Verder is het belangrijk om vast te stellen wat er gebeurt met bijvoorbeeld een auto van de zaak, een mobiele telefoon van de zaak, een internetaansluiting, toegang tot het netwerk van het bedrijf of een laptop van de zaak. Mag een werknemer al die zaken behouden tijdens verlof of gelden beperkende voorwaarden.
Omzetten in pensioen
Als er sprake is van een pensioentekort (volgens fiscale spelregels) in de pensioenregeling, mag je het saldo uit je levensloop gebruiken om het pensioentekort aan te vullen. Stel dat een werknemer een pensioentekort heeft en het aanvullen van dat tekort kost € 50.000,-. Op zijn levenslooprekening heeft hij ook € 50.000,- saldo staan, dan kan hij het volledige saldo laten storten in zijn pensioen. Voorwaarde is wel dat zowel de levensloopregeling en het pensioenreglement dit moeten toestaan, maar mijns inziens is dat slechts een formaliteit. Let overigens op dat als je het volledige saldo laat storten in pensioen, je geen recht hebt op de heffingskorting. Ik zou dan ook adviseren om niet alles om te zetten in pensioen. Stel dat deze werknemer 20 jaar heeft gespaard, dan is het advies om € 3.980,- (20 * € 199,-) te laten uitkeren (en dus echt verlof opnemen) en de rest om te zetten in pensioen.
Interessante optie
De laatste optie maakt levensloop zo interessant. Veel werknemers sparen iets extra’s voor hun pensioen. Dat doen zij door extra stortingen te doen in de pensioenregeling of door middel van een lijfrenteverzekering of lijfrenterekening (banksparen). Zowel pensioen als lijfrente hebben een groot nadeel en dat is dat je je geld pas weer terugziet als je met pensioen gaat. Je moet dus heel zeker zijn van je zaak wil je pensioen of lijfrente gaan sparen. Zoals eerder opgemerkt kan je levensloopgeld op ieder gewenst moment omzetten in pensioen. En levensloop kent niet die beperking dat je het geld pas terugziet als je met pensioen gaat. Levensloop kan je gebruiken voor verlof én omzetten in pensioen. Veel flexibeler dan pensioen of lijfrente. Levensloop kan zelf bij uitdiensttreding worden afgekocht, iets wat bij pensioen nooit mogelijk is. Ik denk dan ook dat het goed is om niet te sparen voor extra pensioen of lijfrente. Spaar al je geld dat je wilt sparen voor later gewoon op je levensloop. Mocht je gaande de rit (en voor sommige mensen is dat nog 40 jaar) een ander inzicht krijgen, dan zit je bij levensloop niet vast, bij pensioen wel. Als alles gaat zoals je van tevoren had gepland, dan zet je het levensloopgeld uiteindelijk om in pensioen en heb je precies hetzelfde als dat je heel je leven voor pensioen hebt gespaard. Je bent alleen veel flexibeler geweest. En flexibiliteit is vrijheid.
Ik moet hierbij wel een nuance aanbrengen. Als je extra spaart voor je pensioen wordt die premie ingehouden op je bruto loon, net als levensloop. De uitkering is te zijner tijd belast en het saldo telt niet mee voor box 3. Daarin verschilt levensloop en pensioen dus ook niet. Een belangrijk verschil is echter de werknemerspremies. Over de pensioenpremies die worden ingehouden op het loon, hoeven geen werknemerspremies (bijvoorbeeld WW) te worden betaald. Over bedragen die worden ingehouden voor levensloop worden die premies wel ingehouden. Voor iedereen die dus minder verdient dan het maximum premieloon (€ 48.716,-) is sparen via levensloop voor pensioen uiteindelijk duurder dan wanneer je rechtstreeks spaart voor pensioen. Werknemers met een salaris boven die grens hebben daar geen last van.
Prepensioen
Het is ook nu nog mogelijk om verlof op te nemen direct voordat je met pensioen gaat. Feitelijk is dat een vorm van prepensioen. Stel dat de pensioenregeling een pensioendatum kent van 65 jaar. Bijvoorbeeld op 62 jaar neem je drie jaar verlof, dat wordt betaald uit je levenslooptegoed. Feitelijk ga je dan 3 jaar eerder met pensioen. de eerder genoemde aandachtspunten zoals de vraag of je wel zo lang verlof mag opnemen en de vraag of je pensioenopbouw wel doorgaat in die drie jaar verlof, spelen hier uiteraard ook een rol. Het nieuwe kabinet wil bij de integratie van levensloop en spaarloon in de nieuwe vitaliteitsregeling deze mogelijkheid gaan verbieden. De exacte plannen zijn nog niet bekend, maar ik zelf hoop voor alle mensen die met dit doel hebben gespaard op een overgangsregeling voor reeds gespaard geld.
Maar zelfs als deze opties wordt afgeschaft, dan zijn er (tenzij die ook worden aangepakt in de nieuwe plannen) nog steeds een aantal opties om levensloop te gebruiken voor vervroegde pensionering/prepensioen
- Het levensloop tegoed wordt gestort in de pensioenregeling. Hierdoor neemt het pensioen toe. Vervolgens laat u het pensioen eerder ingaan. Hierdoor neemt het pensioen weer af tot het oorspronkelijke niveau, maar u bent wel eerder met pensioen. Dit kan uiteraard alleen maar als in fiscale zin sprake is van een pensioentekort.
- U stopt bijvoorbeeld met werken op uw 63e jaar in plaats van op uw 65e jaar. Omdat u uit dienst gaat mag het gehele levensloop saldo ineens worden uitgekeerd. Hierdoor betaalt u teveel belasting, omdat u het totale saldo ineens krijgt en dus een groot deel zal worden belast in de hogere schijven. Maar door inkomensmiddeling bij de aangifte inkomstenbelasting kunt u dit nadeel weer teniet door.
Dus ook onder de plannen van het nieuwe kabinet blijft levensloop een mooi instrument.
Mijn advies; allemaal aan de levensloop!
Dit artikel is een bijgewerkte versie van een eerder artikel over levensloop. Het nieuwe kabinet is van plan de spaarloonregeling en de levensloopregeling te integreren tot een nieuwe vitaliteitsregeling. Daarbij wordt de mogelijkheid om levensloopverlof op te nemen direct voorafgaand aan pensioen geschrapt. Om deze reden en vooruitlopend op nieuwe wetgeving heb ik een aantal passages aangepast.
Je geeft bij de eerdere versie van dit artikel een voorbeeld van hoe je de berekening van het pensioengat kan maken. Hoe gaat dat met een DC-kapitaal? Op het moment van aankoop, weet je pas wat je krijgt. Kan je dan een gat bepalen a.d.h.v. eindloon? Of moet je het op basis van de bijdragen bepalen? En, kan je alleen de diensttijd meenemen in de laatste pensioenregeling. Of kan je je carriere meenemen, als je ook de pensioenopbouw bij andere werkgevers meetelt? En wat m.b.t. jaren die je wellicht in het buitenland hebt gewoond?
NB. Voordeel van de premie die je nog afdraagt over de levensloop inleg, is dat je sociale verzekeringen dan toch ook op basis van het hogere salaris worden bepaald? Dus bv. bij arbeidsongeschiktheid zou je dan een hogere uitkering krijgen. Of vergis ik mij daarin?