Blog 10 TALKS: Niks nieuw pensioenstelsel, gewoon keuzes durven maken en stevig verbouwen. Zo moeilijk is het niet!

Arnoud Boot pleit voor een nieuw pensioenstelsel naast het bestaande; https://www.azl.eu/data/bladerboeken/AZLPerspectief_1_2015/#4 .

Niet onaardig bedacht, maar mijns inziens niet werkbaar. En waarom zouden we ook. We hébben ruim € 1.000 miljard pensioenvermogen. Dat is niet niks. Het is een kwestie van dit anders ‘verdelen’. Dat is ook nodig, want je kunt niet van jongeren vragen om nog een keer mee te betalen aan het (voorwaardelijk) ‘recht’ van ouderen/gepensioneerden, net zo min als je dat kunt vragen van de 40-ers – die nog 30 jaar moeten – nadat zij ook al aan de VUT-/prepensioenregelingen van de babyboomers hebben meebetaald. Kijk, de afschaffing van de doorsneepremie-systematiek c.q. herverdeling van deze € 1.000 miljard, kost € 100 miljoen heeft het CPB becijferd. Dat lijkt veel, maar is nog geen 10% van het totale pensioenvermogen. Elke leeftijdscohort levert dus maar in. Dat betekent concreet dat de ouderen/gepensioneerden moeten inleveren ten gunste van de jongeren. Maar ook die leveren in: zijn krijgen immers minder terug dan waarvoor ze feitelijk hebben betaald. Voor de ouderen/gepensioneerden kan dat prima uitgesmeerd in 10/15 jaar, middels korting en/of geen c.q. minder indexatie. Het probleem is niet de berekening maar het lef om het te doen (ok, en het politieke draagvlak).

Dat Boot vervolgens stelt dat ons bestaande stelsel op ‘verkeerde pijlers’ is gebaseerd klopt, althans gezien het huidige tijdsgewricht. Van de ‘heilige drie-eenheid’ kan collectiviteit nog net, maar solidariteit en verplichtstelling (dus door uitvoerende bedrijfstakpensioenfondsen) is niet meer van deze tijd en kan gewoon niet in de huidige pluriforme maatschappij.

Met de beoogde invulling van zijn nieuwe stelsel kan ik het wél eens zijn. Een – minimale – pensioenplicht, ook voor de blijvend groeiende groep ZZP-ers – ja, dat gaat echt zo door, met meer mogelijkheden om zelf keuzes te maken iets anders met het pensioengeld daarboven te doen, juich ik toe. Daar kan ik dan mijn hypotheek mee aflossen c.q. financieren, een bedrijf starten, een (zorg)sabattical financieren of om-/bijscholen zodat ik langer actief kan blijven op de arbeidsmarkt. Langer werken, dáár zit namelijk de oplossing – en ook dat is niet aan vele ouderen besteed helaas. Die willen nog steeds ‘zo vroeg mogelijk en fulltime’ met pensioen.

Hé, denk Lans Bovenberg nu: dat lijkt wel een beetje op mijn ‘levensloopregeling’?! Inderdaad. Die hebben we veel te vroeg afgeschaft. Maar goed, alle kans om met die kennis en nieuwe inzichten een modern pensioensstelsel te ontwerpen waarbij pensioen en levensloop (de facto werken, wonen en zorg) ineen gesmeed worden.

Dat vergt dan én toch ook eenvoud c.q. eenduidigheid, lange termijn visie – oei, dat wordt moeilijk voor Den Haag -, betere communicatie, en vooral eigen verantwoordelijkheid van een ieder, gevoed door keuzemogelijkheden. Als ik niet kan kiezen, kan en wil ik niet verantwoordelijk zijn. Stap één is dus pensioenplicht met vrije keuzes qua uitvoerder, waarbij overigens de werkgever die mag inperken. Dat is dan inherent aan het werken bij die werkgever.

Al met al is het niet zo moeilijk. Zet een aantal (pensioen)deskundigen bij elkaar en binnen een paar maanden is het gepiept. Dat doet me denken aan de Commissie Witteveen, die heeft ook zo gefungeerd en daar plukken we nog steeds – 19 jaar na dat – de vruchten van. De Nationale Pensioendialoog was aardig, maar nu moeten we echt aan de slag. Ik ben er klaar voor, dat hebt u nu gelezenJ!

Reageer