Artikel Rendement: Doet u het zelf of besteedt u het uit: pensioen verzekeren of in uw eigen BV?

Inleiding
Een directeur-grootaandeelhouder (DGA) mag zelf kiezen. Of hij verzekert zijn pensioen buiten de deur of hij spaart in zijn eigen BV. Beide mogelijkheden hebben voor- en nadelen. In dit artikel worden beide opties vergeleken en beoordeeld. Daarna kunt u zelf de juiste keus maken. Hierbij moet niet alleen worden gekeken naar het ouderdomspensioen, het spaargedeelte, maar ook naar het nabestaanden- en arbeidsongeschiktheidspensioen (risicogedeelte).

Wie is DGA
Een directeur-grootaandeelhouder is een werknemer/aandeelhouder die minimaal 10% van de aandelen heeft in de BV waar hij op de loonlijst staat. Dat kan dus de Werk-BV zijn, maar ook de Holding-BV. Als de partner ook meewerkt in de zaak, dan kwalificeert deze pas als DGA als hij of zij zelf 10% van de aandelen op naam heeft staan. Via de huwelijkse gemeenschap van goederen gerechtigd zijn tot de waarde van de helft van de aandelen van de partner kwalificeert dus niet. Er moet immers vanuit de Pensioenwet sprake zijn van zeggenschap in de BV. Als de aandelen van de BV overigens gecertificeerd zijn, kunt u toch kwalificeren als DGA. Dan moet u wel tenminste 10% stemrecht hebben in het bestuur van de Stichting Administratiekantoor die de aandelen beheert.

In welke BV
Het uitgangspunt is dat de BV waar u op de loonlijst staat een pensioentoezegging doet aan u. Deze toezegging moet via een besluit van de algemene vergadering van aandeelhouders bekrachtigd worden en schriftelijk vastgelegd in een pensioenbrief. Vervolgens hebt u vier opties. Of u brengt uw pensioen onder in deze (Werk-)BV. Ook kunt u ervoor kiezen om het pensioen onder te brengen in uw Holding-BV ondanks dat u op de loonlijst staat bij de Werk-BV. Ook kunt het pensioen onderbrengen in een aparte Pensioen BV of Pensioen Stichting. Beide moeten dan in ieder geval ‘het uitvoeren van een pensioentoezegging’ in hun statuten hebben staan als doelstelling. U hoeft geen aandeelhouder te zijn van die aparte Pensioen-BV, dus de aandelen mogen bijvoorbeeld in handen zijn van uw kinderen. Bij overlijden van de pensioengerechtigden zijn de kinderen dan wel erfbelasting verschuldigd over de waardeaangroei van de aandelen. Voordeel van een BV boven een Stichting is dat het geld bij een Stichting vrijwel altijd een pensioendoelstelling moet houden. Ingeval van overlijden kan een BV het resterende pensioenkapitaal uitkeren aan de aandeelhouders, bij een Stichting kan dat niet zonder meer. En in ieder geval is dan nóg meer erfbelasting verschuldigd.

Vaak is een DGA in dienst van zijn eigen Holding en werkt via een management-overeenkomst voor de Werk-BV(s). Dan doet de Holding dus zowel de pensioentoezegging (en is dus feitelijk de Werk-BV) en kan tevens als Pensioen-BV fungeren. Wel zo makkelijk!

X Kinderen

100% 100%

Holding Pensioen BV

min. 10%

Werk BV <- in dienst Pensioen Stichting

Eigen beheer of verzekeren
Een normale werknemer moet zijn pensioen verplicht onderbrengen bij een verzekeringsmaatschappij of een pensioenfonds, een professionele aanbieder dus. Een DGA mag kiezen of hij het onderbrengt bij een professionele aanbieder, dat zal bijna altijd een verzekeringsmaatschappij zijn of in een eigen BV. Beiden hebben voor- en nadelen, op een rijtje gezet ontstaat dan het volgende beeld.

Eigen BV Verzekeren

Liquiditeiten geld blijft in de BV u moet premie betalen

Vermogensbeheer zelf regelen, u kunt het het wordt voor u gedaan,
beleggen zoals u zelf wilt, wel beperkt tot de
in uw eigen BV gebruiken mogelijkheden bij de als werkkapitaal of waar verzekeraar
dan ook (in) beleggen
Nabestaandenpensioen moet toch verzekerd worden als er gaat makkelijk mee
onvoldoende vermogen is
in de BV, dat zal in het
begin vaak het geval zijn.

Arbeidsongeschiktheidspensioen/ moet ook verzekerd worden gaat makkelijk mee
premievrijstelling voor verdere
opbouw ouderdomspensioen

Kosten accountant/notaris/ kosten verzekeraar
vermogensbeheerder/
eigen tijd-energie

Wettelijke bescherming niet, u valt niet onder de idem, DGA’s vallen nooit
Pensioenwet onder de Pensioenwet

Hoogte ouderdomspensioen minder meer (zie hierna)

Hoogte ouderdomspensioen
Een aandachtspunt is dat u formeel meer pensioen kunt opbouwen als u het verzekert buiten de BV. Als u namelijk in eigen beheer pensioen opbouwt dan zijn er een aantal beperkingen waardoor u minder pensioen kunt opbouwen. Op zich zijn deze niet van zo’n groot belang dat dat doorslaggevend moet zijn. U kunt namelijk gewoon uw salaris verhogen, en dus meer pensioen opbouwen, en een eigen bijdrage introduceren, zodat u niet meer loonbelasting betaalt.

Wel een belangrijke beperking geldt er voor alleenstaanden, dat wil zeggen DGA’s die geen formele partner hebben! U kunt namelijk alleen dan een nabestaandenpensioen toezeggen als u ook daadwerkelijk een (fiscale) partner heeft. Het ‘voordeel’ van een nabestaandenpensioen toezeggen is dat u het op pensioendatum kunt omzetten in extra ouderdomspensioen (als u het nabestaandenpensioen dan niet nodig heeft natuurlijk). Als u uw pensioen gaat verzekeren mag u altijd een nabestaandenpensioen toezeggen en kunt u het nabestaandenpensioen op de pensioendatum omzetten in extra ouderdomspensioen. Uw partner moet daarvoor wel tekenen natuurlijk!

Keuze herzien
Het leuke van DGA-zijn is dat u altijd uw keus kunt herzien. Als u bijvoorbeeld kiest om te beginnen in uw eigen BV, bij de start van uw bedrijf komt dat natuurlijk vaak liquiditeitstechnisch goed uit, kunt u altijd op ieder gewenst moment het pensioen vanuit uw eigen BV onderbrengen bij een verzekeringsmaatschappij. Maar u kunt ook het pensioen dat u bij een verzekeringsmaatschappij heeft ondergebracht op ieder gewenst moment, geheel of gedeeltelijk, weer ‘terughalen’ naar uw (of een) eigen BV. Zorgt u wel dat u dan niet met ‘rare’ (afkoop)kosten wordt geconfronteerd.

De uitkeringsfase
Onthoudt u goed dat pensioen in de opbouwfase, dus tot pensioendatum, iets heel anders is dan pensioen in de uitkeringsfase. Allereerst wordt u dan geacht uw pensioenvermogen bij elkaar gespaard te hebben. Vervolgens moet u het langlevenrisico goed inschatten. De pensioenpot in eigen beheer is toereikend om het tot de gemiddelde leeftijd uit te zingen. Als de pot dus leeg is, is ie ook echt leeg! Vooral ook aandacht voor het nabestaandenpensioen dan. Statistisch worden vrouwen een paar jaar ouder én is de gemiddelde Nederlandse man getrouwd met een paar jaar jongere partner. Als de mannelijke pensioengerechtigde dus komt te overlijden, dan leeft de partner nog een jaar of 6 à 10! Verzekeren in de uitkeringfase is dus een hele goede optie: langlevenrisico afgedekt, zekerheid en gemak. Dat mag dus best een ’prijs’ hebben. Shopt u wel vooral goed met uw pensioenkapitaal: de hoogste bieder krijgt ‘t!

Faillissement
Het nadeel van eigen beheer is dat ingeval van faillissement het pensioengeld weg is. Ook ‘tekent’ de Holding vaak mee voor leningen van de Werk-BV, zodat ook dat geen echte optie is. Het écht apart zetten in een Pensioen BV en met uzelf afspreken er echt niet aan te komen is de beste oplossing. In theorie althans. Maar de praktijk blijkt toch vaak weerbarstiger. En als u het dan toch echt apart zet, kunt u het misschien net zo goed bij een verzekeraar onderbrengen. Overigens ook ingeval van een verzekerde regeling kan en zal een curator proberen het pensioengeld in te zetten voor betaling van schuldeisers. Er is nog geen rechtspraak bekend op grond waarvan in een faillissement na invoering van de Pensioenwet (in 2007) de curator hierin al dan niet is geslaagd. Toch staat u sterker als u kunt aantonen bewust te hebben gekozen voor een verzekerde regeling.

Echtscheiding
De regels bij echtscheiding zijn eigenlijk in alle gevallen gelijk aan die bij gewone werknemers. Ook een DGA valt dus gewoon onder de Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding (VPS). Het opgebouwde partnerpensioen komt bij scheiding volledig toe aan de ex-partner. Het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen moet 50/50 worden verdeeld. Uiteraard kunt u het anders regelen, hetzij via huwelijkse voorwaarden, hetzij in het echtscheidingsconvenant.

Sinds 2007 zit er echter wel een addertje onder het gras. Uw ex heeft namelijk het recht om te eisen dat het pensioen (dus het volledige partnerpensioen en een deel, vaak de helft, van het ouderdomspensioen) waar hij/zij recht op heeft toch wordt afgestort bij een verzekeringsmaatschappij! Dat betekent dus dat de BV verplicht een deel van het pensioen moet verzekeren en dus direct de benodigde koopsom daarvoor op tafel moet leggen. Bij een normale scheiding zal dat betekenen dat u meer dan de helft van de pensioenvoorziening zoals die op de balans staat van de BV moet afstorten.

Wel aardig om nog te weten dat het deel waar uw ex recht op heeft ook mag worden ondergebracht in een BV waarvan hij/zij dan de aandelen houdt. Wellicht kan uw ex met dat geld dan een eigen bedrijf beginnen!

Verkoop van aandelen
Let u tot slot ook altijd goed op als u aandelen gaat verkopen. Als u namelijk niet meer de (absolute) zeggenschap hebt, zit uw pensioengeld in de BV van een ander. Let u bij verkoop ook goed op de échte waarde van uw pensioenrechten. Deze is vaak (veel) hoger dan het bedrag dat op de balans staat. Dit heeft te maken met de wettelijke fiscale rekenregels hiervoor. Vraag uw adviseur altijd naar én de cijfers van de fiscale balanswaarde, maar ook die van de commerciële.

Conclusie
Of u pensioen opbouwt in uw eigen BV of bij een verzekeraar hangt af van meerdere factoren, die voor iedereen anders uitpakken. Toch lijkt het logisch om te stellen dat u in de beginfase van uw eigen bedrijf meer behoefte hebt aan liquiditeiten dan later. Beginnen met pensioenopbouw in uw eigen BV en later het pensioen extern verzekeren is dus een goede keus. Op de pensioendatum kan het heel slim zijn om alles extern te verzekeren en vervolgens echt te genieten van uw oude dag.

Let hierbij altijd goed op een voldoende dekking voor het nabestaandenpensioen en maakt u goede keuzes voor het arbeidsongeschiktheidspensioen. Dit laatste kan de BV vaak niet dragen zolang er onvoldoende vermogen in zit, maar is wel een ‘dure’ verzekering. Een vaak lastig dilemma dus. Gelukkig kunt u als DGA altijd uw keuze herzien, die vrijheid is ook wat waard!

Mr. Theo Gommer MPLA, Akkermans & Partners te Tilburg, corporatepensions@akkermans.nl.

Reageer