Artikel Pensioenspecial AM: De grote pensioenverbouwing komt eraan!

Nu de Pensioendialoog is afgerond en de kleine aanpassingen zijn gedaan, kan de echte grote pensioenverbouwing van ons pensioensysteem beginnen.

Sommigen pleiten voor het helemaal opnieuw beginnen, maar de uitkomst zal normaliter te zijn dan we ons huidige collectieve en solidaire pensioensysteem verbouwen naar een meer individueel systeem. Een aantal vragen die beantwoord moeten worden, spelen dan een bepalende rol.

 

Allereerst, wat doen we met de doorsneepremie. Deze zal ongetwijfeld worden afgeschaft en er zal een meer individuele opbouw – en financiering – komen. Het vervolg daarvan is dan of de huidige grote verplichtstelling nog in stand kan blijven. Ik betwijfel het. Niet alleen vanuit juridisch oogpunt, maar zeker van het maatschappelijk belang. Waarom mag er niet op pensioenkosten geconcurreerd en hoezo geen vrije marktwerking bij pensioen? Doen bedrijfstakpensioenfondsen het nu echt beter dan andere marktpartijen? Ik denk het niet.

 

Ook zal er € 100 miljard verdeeld moeten worden tussen ouderen en jongeren. Dat is namelijk het ‘teveel’ dat jongeren (meer concreet tot circa 45 jaar) hebben betaald als gevolg van de doorsneepremie. Als die wordt afgeschaft kan een 40-jarige dat nooit meer ‘terugverdienen’ en zal dus gecompenseerd moeten worden.  

Dan is er eigenlijk nog maar één heikel punt: moet er een pensioenplicht komen en zo ja, geldt die dan ook voor ZZP-ers. Ik zou bijna uit de aversie ván de ZZP-ers tegen een pensioenplicht concluderen dat die er dus moet komen. Laten we eerlijk zijn: ZZP-ers gaan echt niet allemaal sparen voor hun oudedag. Terwijl ze – juist mede ómdat ze ZZP-er zijn – wel oud worden.

 

Kortom, met een pensioenplicht, vrije marktwerking en de € 100 miljard verdeeld zijn we al een heel eind.

Dan tegelijk maar pensioen en lijfrente integreren, en definities en aftrekmogelijkheden op elkaar afstemmen.

 

Tot slot moeten dan de mogelijkheden om meer met pensioengeld te doen dan nu verruimd. Ik wil pensioengeld – dus zowel premie als reeds gespaard pensioen – kunnen gebruiken, uiteraard onder (fiscale) voorwaarden, voor studieverlof, sabbatical, aflossen/betalen hypotheek en vooral ook het starten van een eigen bedrijf. Daarnaast wil ik op de pensioendatum een deel van mijn pensioen (25 á 50%) kunnen opnemen als lumpsum en daarmee….inderdaad mijn gedroomde Ferrari kopen, boot of wereldreis maken. Mijn (pensioen)geld, dus ook mijn keus.

 

Dan resteren er nog wat losse flodders. Bijvoorbeeld het recht op waardeoverdracht. Zoals bekend ben ik voorstander van een verplichting daartoe, en gewoon op basis van de huidige rekenregels. Dat impliceert inderdaad het risico van bijbetaling door oude of nieuwe werkgever. Maar ja, dat wist je als werkgever toen je een uitkeringsovereenkomst aanging met je werknemers. Over de DGA en zijn mogelijkheden van pensioen in eigen beheer zal ook een (fiscaal) ei gelegd moeten worden. Maar, met een pensioenplicht ook voor de DGA, lijkt me dat niet zo moeilijk. Beetje afboeken tot fiscaal en daarna op basis van een premieovereenkomst verder gaan. Of dat nog wel in eigen beheer kan of niet, ach, dat is maar een keus.

 

Al met al is het niet zo moeilijk, als je principes achter je durft te laten en je het pensioen inricht zoals je anno 2015 sowieso zou hebben gedaan, zonder verleden.

Dat het nog wel een jaar of 10 zal duren voordat de nieuwe pensioenwereld er echt is én geland, dat hoort nu eenmaal bij het ‘langzame’ pensioen en is soms best goed.

 

Ik wens in ieder geval iedereen heel veel succes en vooral alle werknemers – en ZZP-ers – veel eigen verantwoordelijkheid. Dat zullen ze nodig hebben, maar ja, het is hun pensioen, dus het lijkt mij logisch dat als je meer vrijheid wilt, daar ook eigen verantwoordelijkheid bij hoort. Pensioen blijft tot slot ook na alle veranderingen gewoon een zak met geld. Hoe meer geld in de zak, des te hoger/beter mijn pensioen.

 

mr Theo Gommer MPLA is directeur Wetenschappelijke Bureau Akkermans & Partner Groep, advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten en voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen.

Reageer