Artikel Overgeld.nl: Geen premie? Wel pensioen?..!

Hoewel het principe dat werknemers wel worden geacht bij een pensioenfonds pensioenaanspraken op te bouwen, ongeacht of de werkgever de verschuldigde pensioenpremie heeft voldaan, niet met zoveel woorden in de Pensioenwet is vastgelegd, is dit principe wel het uitgangspunt dat door de wetgever wordt gehanteerd.

Bij de behandeling van bovengenoemd principe is door de wetgever expliciet gesteld dat er situaties denkbaar zijn waarin uitzonderingen gerechtvaardigd zijn, waardoor er in die gevallen geen pensioen is opgebouwd indien er geen premie is betaald. Dit is in het geval van een situatie van zogeheten ‘boze-opzet’ en indien er sprake is van vrijwillige voortzetting. Van boze opzet kan sprake zijn wanneer werkgever en werknemer ‘samenspannen’ indien de op grond van het regelement verschuldigde eigen bijdrage van de werknemer niet door de werkgever wordt ingehouden op het loon noch wordt afgedragen aan de pensioenuitvoerder. In geval van vrijwillige voortzetting is de werknemer zelf verantwoordelijk voor het betalen van de premie. De arbeidsovereenkomst tussen de werkgever en de werknemer is beëindigd, waardoor het is niet langer de werkgever die de premie inhoudt op het loon en deze afdraagt aan de pensioenuitvoerder.

De hoofdregel, die hieruit kan worden afgeleid, luidt: geen premie, wel pensioen.

Een pensioenfonds draagt dus het risico voor het feit dat de werkgever de pensioenpremies om wat voor reden dan ook niet afdraagt. Is genoemde hoofdregel dan niet juist bezwaarlijk voor een pensioenfonds? Niet echt. Immers, een pensioenfonds heeft meer mogelijkheden om een premieachterstand te corrigeren. Op grond van artikel 21 Wet verplichte deelname Bedrijfstakpensioenregeling kan het bedrijfstakpensioenfonds de premie invorderen bij dwangbevel. Daarnaast bestaat er de mogelijkheid om de pensioenaanspraken af te stempelen, wanneer de verplichtingen niet meer kunnen worden nagekomen als gevolg van een te lage dekkingsgraad.

Een verzekeraar kent de mogelijkheid van afstempelen niet. Een verzekeraar dient hetgeen is verzekerd dan ook daadwerkelijk uit te keren. Ook is het voor een verzekeraar niet mogelijk om de premies te innen door middel van een dwangbevel. Wél kan een verzekeraar, indien voldaan aan bepaalde voorwaarden waaronder het doen van een mededeling dat er sprake is van premieachterstand, de verzekeringsovereenkomst premievrij maken. Op dat moment wordt de opbouw gestaakt en vervalt mogelijk de risicodekking.

Maar geldt de hoofdregel ‘geen premie, wel pensioen’ dan ook voor die gevallen, waarin de werknemer in het geheel niet is aangemeld bij het pensioenfonds? Immers, zonder aanmelding is de werknemer in het geheel niet bekend bij het pensioenfonds en is de verschuldigde premie nimmer vastgesteld én dus ook nooit bij een werkgever in rekening gebracht kunnen worden.

De Hoge Raad heeft zich over een dergelijke kwestie gebogen en geoordeeld dat de pensioenaanspraken op grond van het deelnemerschap aan de pensioenregeling van het Bedrijfstakpensioenfonds, hierna BPF, zelfstandig en rechtstreeks uit het Pensioenreglement voortvloeien. Het Bpf kent immers de aanspraken niet bij aparte handeling toe. .

Óf en in hoeverre die aanspraken zijn opgebouwd, wordt dus uitsluitend bepaald door het antwoord op de vraag of aan de daartoe gestelde voorwaarden van het Pensioenreglement is voldaan.

Het voorgaande brengt volgens de Hoge Raad mee dat de vordering, tot “toekenning” van pensioenaanspraken over een bepaalde periode het karakter heeft van een verklaring voor recht dat de werknemer jegens het BPF uit hoofde van het Pensioenreglement pensioenaanspraken over de desbetreffende periode heeft en ook steeds heeft gehad. Dit heeft zelfs tot consequentie dat er van verjaring als bedoeld in artikel 3:307 BW geen sprake kan zijn.

In de praktijk komt het ook voor dat een werkgever niet is aangesloten bij een bedrijfstakpensioenfonds terwijl hij wel onder de werkingssfeer hiervan valt. Een oorzaak hiervoor kan zijn dat de werkzaamheden in de loop van de tijd zodanig zijn gewijzigd, dat op enig moment kan worden gesteld dat een werkgever wel onder de werkingssfeer valt. Ook in dat geval geldt de hoofdregel: geen premie, wel pensioen!

De hoofdregel komt voort uit de bescherming van de werknemers.

Geldt bovenstaande ten aanzien van het niet aanmelden ook in het geval de pensioenregeling wordt uitgevoerd bij een verzekeringsmaatschappij in plaats van bij een pensioenfonds? In de meeste uitvoeringsovereenkomsten bij verzekeringsmaatschappijen staat de bepaling dat de verzekeraar niet aansprakelijk is voor de onjuiste informatieverstrekking door de werkgever. Op grond hiervan is het standpunt dat verzekeraars innemen, dat een niet aangemelde werknemer geen enkele aanspraak maakt jegens een verzekeraar, verdedigbaar. 

De Nederlandsche Bank is echter van mening dat het door verzekeraars ingenomen standpunt in strijd is met de Pensioenwet, zodat de werknemer toch jegens de verzekeraar pensioenaanspraken opbouwt. Het laatste woord hierover is aan de rechter. Afwachten dus. En tot die tijd is het zaak om er voor te zorgen dat de aanmeldingen in orde zijn. Zowel voor werkgever als voor werknemer.

Nog meer weten/vragen? Stel ze via www.pensioensos.nl!

Reageer