Artikel NBVA De Stem: De crisis en pensioen

Het Nederlandse pensioenstelsel is bezig om de zwaarste storm in pensioenland te doorstaan. Of niet natuurlijk! Wat is de status en wat kunnen of moeten adviseurs gaan doen?

Pensioenfondsen
De hectiek bij pensioenfondsen is het grootst. De indexatie voor 2009 is al niet doorgegaan. De premies (nog) verder verhogen durft men niet, en is natuurlijk niet goed voor de economie en het consumentenvertrouwen. Het afstempelen van nominale pensioenrechten is vooralsnog niet nodig. Per 1 april moeten immers pas de herstelplannen ingediend. Een herstelplan geeft aan hoe een pensioenfonds binnen 3 jaar weer boven de 105% dekkingsgraad denkt te komen. Afhankelijk van de reactie van DNB daarop moeten deze maatregelen daadwerkelijk geëxecuteerd worden. Ik denk dat het verstandig is dat DNB daar eens rustig naar gaat kijken, de ontwikkelingen in de economie dus afwacht, alvorens er conclusies aan te verbinden. Los daarvan moeten pensioenfondsen nog beter hun ALM-studies uit (laten) voeren, overwegen om hun renterisico’s beter af te dekken, nog beter communiceren en van week tot week exact weten wat de status is. Omdat er tal van andere kosten op de fondsen afkomen (deskundigheidseisen, intern toezicht, het Nationaal PensioenRegister en het UPO uitgebreid met het indexatielabel) zullen ze kostenbewuster moeten zijn. Het enige dat meer geld mag kosten is communicatie. Het afkopen van kleine pensioenen ‘kost’ te veel liquiditeiten en zou ik nog maar niet doen.

Verzekeraars
In vergelijking met de fondsen is het bij verzekeraars relatief rustig. De buffers zijn blijkbaar goed. De gehanteerde rekenrente van vaak 3% in contracten heeft toch effect gehad (fondsen zijn tot 2007 altijd blijven begroten op 4% en daarna op marktrente, die pas de laatste tijd sterk is gedaald). Nu de administratieve problemen/achterstanden inmiddels redelijk tot goed zijn opgelost, kunnen ook zij de focus weer op de toekomst richten. Hoewel ook zij moeten (blijven) wennen aan de ‘nieuwe pensioenwereld’. Bijvoorbeeld bij het ‘collectieve recht op waardeoverdracht/exitbepalingen’. Ik zou daar als verzekeraar niet zo ‘krampachtig’ over doen maar gewoon zeggen: als je niet meer bij ons wilt blijven met je pensioenregeling, dan krijg je alle pensioenreserves gewoon mee, zonder noemenswaardige kosten. Kom op verzekeraars, wie durft dit – toetsbaar uiteraard – te communiceren?!

Adviseurs
Uiteraard afhankelijk van iemands (pensioen)expertise valt er genoeg te doen. De nadruk is inmiddels, vanuit een fiscaal/civieljuridische invalshoek, veel meer komen te liggen op enerzijds de beleggingskant en anderzijds de communicatieve kant. Met betrekking tot dit laatste blijkt steeds weer uit onderzoeken dat werknemers (en mijn ervaring is ook werkgevers, ondernemingsraden etc.) heel graag iemand persoonlijk spreken die ingaat op hun specifieke situatie. Aan de hand van de pensioentoezegging, de financiën, het UPO en het indexatielabel. Eigenlijk weet niemand goed genoeg hoe zijn of haar pensioenregeling in elkaar zit. U moet ze dus gaan helpen, actief, vanuit kennis van zaken en communicatief vaardig.

Mijn 5 tips zijn dus als volgt.
1. Rust bewaren. De komende 2 à 3 jaar de situatie goed volgen.
2. Communiceren, niets achterhouden, hoe vervelend ook. Als we het vertrouwen van de consument (werkgever/werknemer) niet nog meer willen beschadigen dan is transparante en heldere communicatie nodig. Gelukkig moet dit ook vanuit de Pensioenwet (zie ook de Pensioenwijzer hiervoor die de NBVA heeft).
3. Na ontslag (en indiensttreding bij de nieuwe werkgever) extra aandacht voor waardeoverdracht. Wel of niet doen en kan het ook gezien de dekkingsgraad (onder de 100%?) bij het/de betrokken fonds(en). Ook de gevolgen voor de werkgever nu waardeoverdracht tegen marktrente gaat en inkoop tegen (vaak lager) contractstarief.
4. Extra goed keuzes maken en doorrekenen voor wat betreft uitruil (van nabestaandenpensioen naar ouderdomspensioen), bijsparen, uitstel etc.
5. Actief zijn, positief gestemd en let op uw (declaratie)beloning. Een goed pensioenadvies is z’n geld waard!

Tot slot. Toch ben ik blij – ja, ik blijf een optimistisch gestemd mens – dat de crisis er is. Het schudt iedereen eens lekker wakker, de realiteit komt terug. Wel moet u daar tegen kunnen en een beetje meegaan in de beweging. Maar ach, dat is toch ook gewoon een kwestie van willen. Want, hoorde ik laatst niet iemand zeggen: Yes, we can?! Veel pensioensucces.

mr Theo Gommer MPLA is partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg, waar hij tevens directeur van het Wetenschappelijk Bureau is. Daarnaast is hij advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten.

Reageer