Artikel Het Financieele Dagblad: Pensioen en flexibilisering

Pensioen en flexibilisering

Logisch, denkt u. Pensioen moet anno 2008 flexibel zijn, natuurlijk! Maar waarom eigenlijk? En waarom moet ik gebruik maken van die flexibiliteit? Dat is niet zo moeilijk. Als u dat namelijk niet doet, dan doet u zichzelf financieel tekort en bent u dus een dief van uw eigen portemonnee! Ik zal het toelichten. Ik ga er hierbij vanuit dat alle keuzes die de wet biedt ook daadwerkelijk mogelijk zijn in uw pensioenregeling. Als dat niet zo is dan moet u maar eens met uw werkgever praten.

Ik sprak vorige week een begin 40-er, goed inkomen, 100+, en zijn partner werkte parttime als accountant bij een groot (regionaal) accountantskantoor, met een inkomen van 60 mille per jaar. Toen ik zijn pensioenregeling inzag en zijn keuzes, bleek dat hij (onbewust?) had gekozen voor een volledig nabestaandenpensioen. Dat ‘kostte’ hem € 5.000 aan premie per jaar. Zijn partner had gekozen voor eveneens een volledig nabestaandenpensioen, dat kostte haar € 1.300 per jaar.

Stel, zij komt te overlijden. Dan krijgt hij bovenop zijn inkomen een nabestaandenpensioen van € 20.000 per jaar. Daar is natuurlijk niets mis mee. Maar als zij ervoor zou kiezen om geen nabestaandenpensioen te verzekeren dan scheelt dat dus € 1.300 per jaar aan premie (en rekening houdend met de afgelopen 10 jaar), hetgeen € 8.000 aan levenslang extra ouderdomspensioen oplevert vanaf pensioendatum! Aanvullend: ook het huis zou voor bijna 50% worden afgelost, dus in hypotheeklasten scheelde het ook nog een keer € 14.000 bruto per jaar.

Hetzelfde geldt voor uiteraard voor haar. Als hij komt te overlijden, krijgt zij een nabestaandenpensioen van € 35.000. Prima, ook daar is niets mis mee. Maar misschien gaat ze dan wel weer fulltime werken. En in deze situatie was er zelfs helemaal geen hypotheek meer over, hetgeen bijna € 30.000 bruto scheelde.

Zeg ik nu, u moet geen nabestaandenpensioen verzekeren, denk u misschien? Nee, daar gaat het niet om. Het gaat erom dat u keuzes maakt, en die kunt u gezien de mogelijkheden van flexibilisering maken, die het beste passen bij uw situatie. De voor- en nadelen, en dus consequenties moet u goed afwegen en op basis daarvan een keus maken. Dat levert én geld op én de voorziening (bij overlijden) die u wilt. Niet kiezen is dus vaak ‘gokken’ op de juiste keus.

Een ander voorbeeld betreft die van het beleggen van uw pensioengeld. Laten we eerlijk zijn. Op lange(re) termijn leveren aandelenbeleggingen meer rendement op dan andere beleggingen. De oplossing ligt voor de hand. Een deel van pensioen, het basisdeel, wordt collectief en solidair belegd. Voor uw eigen deel bepaalt u zelf de beleggingsmix. Wilt/durft u wat meer risico te nemen, prima, dan is ook het rendement voor u.

Niet alleen in de opbouwfase van uw pensioen kunt u keuzes maken, maar uiteraard ook in de uitkeringsfase. Twee voorbeelden. Als u vanaf uw 65-ste een pensioen krijgt van € 50.000 per jaar met een nabestaandenpensioen van 70%, dan kunt u ook kiezen voor alleen een ouderdomspensioen van € 60.000 of alleen een ouderdomspensioen van € 50.000, maar dan wel al vanaf 63 jaar.

Als u dan ook nog eens kiest voor hogere uitkeringen gedurende eerste jaren van pensionering en daarna wat lager, dan begint u met € 72.000 vanaf 65 jaar en daarna, vanaf 70 jaar, krijgt u € 54.000 (dit moet binnen een bandbreedte van 100:75 blijven).

Als u beide opties zou combineren, dus uitruil en hoog/laag, dan krijgt u al € 50.000 vanaf uw 60ste jaar! Uw partner doet dit natuurlijk ook. Voor de zekerheid: u mag (nog steeds) op elk gewenst moment met pensioen gaan, dit hoeft dus niet per se 65 jaar te zijn. Hoewel VUT en prepensioenregelingen zijn afgeschaft (voor degenen geboren na 1 januari 1950), blijft de pensioendatum onveranderd flexibel. Eerder zo u wilt, later tot maximaal 70 jaar uit te stellen.

Hetzelfde geldt tot slot voor de vraag wat u doet met uw bonus, die ik de vorige keer heb toegelicht. Opmaken of reserveren. Voor dat deel wel of geen nabestaandenvoorziening en wel of niet risicovol(ler) beleggen.

Natuurlijk is het zo dat u eerst moet weten hoe uw pensioenregeling eruit ziet. Vervolgens wat de mogelijkheden zijn. En tot slot wat de consequenties van eventuele keuzes zijn. En omdat voor pensioen nu eenmaal ook geldt: regeren is vooruitzien, zult u zich dus wel even moeten verdiepen in uw pensioenregeling, al dan niet met hulp. Maar de mogelijkheden zijn er!

mr Theo Gommer MPLA is pensioenadvocaat. Tevens is hij partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice.

Reageer