Artikel Het Financieele Dagblad: Echtscheiding en pensioen

Een scheiding is definitief, het pensioen moet dan eigenlijk ook definitief geregeld worden!

Een heikel en lastig onderwerp. Toch moet het aan bod komen in deze rubriek. Zeker nu blijkt uit de laatste onderzoeken dat 1 op de 3 huwelijken strandt. Het tendeert zelfs naar 1 op 2. Samenwoners zitten hier al op. Er komen zelfs steeds meer 2e echtscheidingen. In al deze gevallen zal ook naar de pensioenverdeling gekeken moeten worden. DGA’s moeten zelfs extra opletten, want het aantal echtscheidingen ligt bij ondernemers gemiddeld hoger én gaat altijd gepaard met nog meer financieel geweld.

De hoofdregel is makkelijk. Het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen moet verdeeld worden, ieder de helft. Dit staat in de Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding. Het nabestaandenpensioen gaat volledig naar uw ex, ook het deel dat voor het huwelijk is opgebouwd. Dat is zo geregeld in de Pensioenwet. Als uw ex ook ouderdomspensioen opbouwt, moet hij/zij uiteraard ook met u delen.

Er zijn twee soorten verdeling van het ouderdomspensioen: verevening of conversie. Een voorbeeld.
Stel, u hebt op het moment van echtscheiding in totaal 20.000 ouderdomspensioen opgebouwd. Tijdens het huwelijk hebt u hiervan 10.000 opgebouwd. Daarnaast is ook nog 14.000 nabestaandenpensioen opgebouwd.

Verevening betekent dan dat 10.000 ouderdomspensioen wordt verdeeld. Dit houdt in dat:
u vanaf uw pensioendatum (65 jaar) in totaal 15.000 ouderdomspensioen krijgt; uw ex vanaf uw 65-ste (ook al is hij/zij nog maar 62) ‘zijn/haar’ deel krijgt, namelijk 5.000; en als u komt te overlijden, voor of na 65, uw ex levenslang 14.000 nabestaandenpensioen krijgt.

Het nadeel van verevening is dat u levenslang ‘aan elkaar verbonden blijft’. Als u plots meer pensioen krijgt, weet u dat uw ex is overleden! Dat klinkt crue, maar het is wel zo! Ook krijgt uw ex pensioen als ú 65 bent, terwijl hij of zij jonger is.

Bij conversie daarentegen wordt het deel van het ouderdomspensioen voor uw ex, samen met het nabestaandenpensioen, omgezet in een eigen pensioen. Dit betekent in ons voorbeeld:
vanaf uw 65-ste krijgt u levenslang 16.000; uw ex krijgt vanaf zijn/haar eigen 65-ste levenslang 9.000, ongeacht of u overleden bent of niet.

De vereveningsplichtige (dat bent u) krijgt in dit geval als het ware een soort ‘bonus’ voor conversie. Immers, nu ontvangt u 16.000 en bij verevening maar 15.000.

Hét grote voordeel van conversie: u bent echt definitief van elkaar af (en was dat niet het doel van de echtscheiding?).

In 1995 verwachtte de wetgever dat conversie de boventoon zou gaan voeren, mede gezien het feit dat er steeds meer tweeverdieners kwamen. Niets is echter minder waar! De hoofdmoot, namelijk 95%, is verevening en slechts 5% conversie. Conversie verdient dus meer aandacht. Zeker als u relatief jong bent, allebei ongeveer evenveel pensioen hebt opgebouwd én inderdaad echt uit elkaar wilt.

Overigens kunt u natuurlijk pensioenverevening voorkomen! Afwijkingen van de wet kunnen afgesproken worden middels huwelijkse voorwaarden of een echtscheidingsconvenant. Samenwoners kunnen de wet vrijwillig volgen ingeval van ‘uit elkaar gaan’.

Voor DGA’s geldt nog een extra aandachtspunt. De Hoge Raad heeft vorig jaar beslist dat het deel dat toekomt aan uw ex uit de BV gehaald moet worden en ondergebracht bij een verzekeraar. Dat betekent dus een aanslag op de liquiditeiten van de BV.

Ook heeft de Hoge Raad vorig jaar bepaald dat de vereveningsplichtige (in dit geval de vrouw) mee móest werken aan conversie ten voordele van haar 10 jaar oudere man. Als zij dat namelijk niet deed zou hij pas recht krijgen op het voorwaardelijke deel als zij 65 jaar was. Hij zou dan al 75 zijn en dus nog maar een paar jaar kunnen genieten van het pensioen. Dat vond de man, en dus ook de Hoge Raad, niet ‘eerlijk’. Verplichte conversie derhalve!

Scheiden heeft natuurlijk veel meer effect dan alleen het verdelen van het pensioen. Uit onderzoek blijkt dat circa 50% van het vermogen van de gemiddelde Nederlander uit pensioenvermogen bestaat (de andere helft uit de overwaarde eigen huis en beleggingen). Scheiden doet lijden en pensioenverdeling maakt het soms nog erger. Toch zijn er ook bij een scheiding qua pensioen voor beide partijen goede oplossingen te bedenken. Bijvoorbeeld: u houdt uw volledige ouderdomspensioen en u compenseert uw ex uit uw deel van de boedel. Omdat pensioen niet behoort tot de gemeenschap van goederen, kan het niet zonder meer verrekend worden met andere vermogensbestanddelen. Dus eerst de boedel verdelen en dan pas het pensioen!

mr. Theo Gommer MPLA is pensioenadvocaat. Tevens is hij partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg.

Reageer