Artikel Geld en Werk: Pensioenen in de problemen

Ik zal maar met de deur in huis vallen. Het is zwaar weer in pensioenland. Hoe kan dat nou (weer) zult u zich afvragen? Er zijn 3 zaken die spelen. Allereerst worden mensen steeds ouder. Dat is op zich goed nieuws, maar in het verleden is daar – ten onrechte ? – onvoldoende rekening mee gehouden voor wat betreft de hoogte van de pensioenpremie. Dat betekent dat de pensioenpremies die altijd betaald werden, te laag waren. Maar, het is natuurlijk niet meer mogelijk nu nog van ‘ouderen/gepensioneerden’ meer premie te vragen.
De tweede reden is dat de marktrente zeer laag is. Ook hiermee is te weinig rekening gehouden. Dat is op z’n minst een beetje naïef geweest. Immers, de marktrente daalt al gestaag vanaf begin jaren ’80. De kans dat het de komende jaren beter gaat, acht ik dan ook niet groot. Tot slot vallen de rendementen tegen op de pensioengelden. De AEX-index is bijvoorbeeld zo’n 20% gekelderd begin augustus. Daar waar de verliezen van de crisis van 2008/2009 net een beetje goed waren gemaakt, zijn deze grotendeels weer verdampt. Ook de rendementen op veilige beleggingen, staatsobligaties, vallen tegen. Of de pensioenfondsen krijgen een laag, maar zeker, rendement. Of ze krijgen meer rendement, maar dan zijn de obligaties zeer risicovol. Al met al zijn het dus zware tijden, die zeker gevolgen zullen hebben. Wat betekent dit nu allemaal voor u?

Allereerst zullen veel pensioenfondsen de pensioenen niet kunnen aanpassen aan de inflatie. Dit is overigens al een aantal jaren zo. Vervolgens zullen steeds meer pensioenfondsen de pensioenuitkeringen moeten verlagen. Dat is natuurlijk niet ‘eerlijk/leuk’ voor (bijna) gepensioneerden. We zullen daarom in Nederland moeten afstappen van de zekerheid van pensioen, en dat het allemaal perfect is. Helaas is dat niet zo. We zullen veel ‘innovatiever’ met pensioen moeten omgaan, en niet te lang vasthouden aan zoals het eens – vooral in theorie – was. Langer werken – al dan niet in deeltijd- en grotere fluctuaties in de uitkeringen. Maar ook meer individuele keuzes en flexibele mogelijkheden zoals deeltijdpensioen, extra sparen, of hoog-/laag-uitkeringen. Waarbij u in de eerste jaren van pensionering meer krijgt, maar daarna natuurlijk minder. Toch durf ik positief te besluiten. We hebben nog steeds heel veel pensioenvermogen, veel meer dan in overige (west-)Europese landen. Daar moeten we dus heel zuinig op zijn. Maar, juist dat betekent dat er soms – en ik denk nú – vervelende maatregelen moeten worden genomen en er een pas op de plaats moet worden gemaakt. Bedenkt u daarbij wel, dat een afgestempeld pensioen ook weer verhoogd kan worden. Of dat ook echt gaat en kan gebeuren valt te betwijfelen, maar hoop doet leven. Tot die tijd, met z’n allen in Nederland hard aan de slag. Of, zoals mijn vader – en vast vele andere vaders – altijd (ook) zei: van hard werken is nog niemand dood gegaan!

mr Theo Gommer MPLA is partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg, waar hij tevens directeur van het Wetenschappelijk Bureau is. Daarnaast is hij advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten en voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen.

Reageer