Artikel Geld en werk: Pensioen en de Ondernemingsraad

Pensioen en de Ondernemingsraad

De rol van de Ondernemingsraad is een belangrijke als het om pensioen gaat

Een keihard instemmingsrecht heeft de OR als het gaat om een pensioenregeling, die bij een verzekeringsmaatschappij is ondergebracht.
Als de pensioenregeling is ondergebracht bij een pensioenfonds, dan heeft de OR een ‘slechts’ een adviesrecht. Dit komt omdat in het bestuur van een pensioenfonds ook vertegenwoordigers van werknemers zitten. Bij een verzekeraar is dat niet het geval.
Kortom, als het gaan over pensioen, dan moet met de OR rekening worden gehouden.

Los van de wettelijke verplichtingen is het eigenlijk ook onlogisch als een werkgever de OR niet zou betrekken bij de pensioenregeling. Een pensioenregeling heb je als werkgever toch niet echt voor jezelf, maar voor je werknemers. Zeker bij een eerste pensioenregeling zou ik als werkgever de OR erbij betrekken, daarvoor heb ik geen wet nodig. Zelfs als het zou gaan om een verplicht gestelde pensioenregeling.

Uiteraard moet ik als werkgever op alle fronten de kosten in de gaten houden. En ja, als ik die regeling dan wil wijzigen, misschien vooral omdat de kosten uit de hand gaan lopen, dan moet de OR wel instemmen! Een mooi voorbeeld hiervan maakte in mee toen het bij een bedrijf wat minder ging. Er waren wel externe financiers die geld in het bedrijf wilden stoppen, maar dan moest de dure eindloonregeling wel worden vervangen door een, zeker op middellange termijn, minder dure middelloonregeling. De pensioenregeling was, u begrijpt het al, ondergebracht bij een verzekeraar. De OR stemde dus niet in met de voorgestelde wijzigingen. Ik moest, als adviseur van de werkgever, deze toen maar adviseren om in de toekomst geen salarisverhogingen meer door te voeren……. en ja, een eindloonregeling zonder salarisverhoging is eigenlijk hetzelfde als een middelloonregeling. (Het is overigens uiteindelijk wel goed gekomen in de relatie met de OR en het bedrijf floreert als nooit tevoren!).

Dan nog de vraag of de OR namens alle individuele werknemers mag optreden. Ben ik als individuele werknemer gebonden aan het besluit van de OR.
Dat hangt af van de concrete situatie. De hoofdregel is dat u als individuele werknemer niet gebonden bent aan de instemming van de OR met een wijziging van uw arbeidsvoorwaarden. Als uw werkgever uw arbeidsvoorwaarden wil wijzigen, dan heeft hij daar uw individuele instemming voor nodig.

De werkgever mag er echter wel op vertrouwen dat de OR in haar afweging de belangen van alle werknemers zorgvuldig heeft meegenomen en dat de instemming van de OR er toch toe moet leiden dat (vrijwel) alle werknemers individueel zullen instemmen.

Er kunnen zich immers situaties voordoen dat u als werknemer een aanzienlijk groter nadeel ondervindt van een wijziging dan de gemiddelde werknemer. In dat geval moet u niet schromen om op te komen voor uw eigen rechten, ondanks akkoord door de OR. Of dit terecht is zal uiteindelijk misschien de rechter moeten beoordelen aan de hand van wat redelijk en billijk is en wat van u als goed werknemer verlangd kan worden. Maar goed, daarvoor hebben we die dan ook!

In een concreet geval waar dit speelde waren er 3 van de 100 werknemers, die toevallig ook aanzienlijk dichterbij de pensioenleeftijd zaten dan de anderen, die de beslissing van de werkgever met succes aanvochten. Uiteindelijk hebben zij een financiële compensatie gekregen, waardoor de werkgever toch de gewenste wijzigingen kon doorvoeren. De overige werknemers konden op langere termijn middels betere bonussen toch het pensioen’verlies’ compenseren. Kortom, hoezeer ook stevig juridisch gespeeld, een juiste uitkomst voor iedereen.

Er zijn natuurlijk in ons land ook nog steeds vele bedrijven waar geen OR is. In beide gevallen is het dan toch van belang om als werknemer(s) én werkgevers continu overleg te hebben over de pensioenregeling.

Pensioen is immers bij uitstek dé arbeidsvoorwaarde waarbij beide partijen belang hebben en waarbij beide partijen gezamenlijk tot een ‘juiste’ pensioenregeling moeten komen. Budgettair verantwoord vanuit de werkgever en inhoudelijk, denk aan keuzemogelijkheden en bijvoorbeeld bijsparen, vanuit de werknemer. Eigen initiatief van de werknemer is dan niet overbodig of ongewenst !

mr Theo Gommer MPLA is pensioenadvocaat. Tevens is hij partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg.

Reageer