Artikel Geld en Werk: Pensioen, aandelenkoersen en financiële markten

Oei, oei, die aandelen van, ja, van eigenlijk alle grote banken en verzekeraars. Keihard onderuit. Slechte hypotheken. Maar wat heeft dat te maken met mijn pensioen zult u denken? Wel, meer dan u denkt, helaas. Zeker als ik u vertel dat alle grote pensioenfondsen beleggen in die banken en verzekeraars, van ABP en PGGM, tot de ondernemingspensioenfondsen van Philips, Shell en noem ze maar op.

Hoe zit dat nu precies. Uw werkgever heeft u pensioen toegezegd, stel u hebt recht op
€ 20.000 vanaf uw 65-ste, en dat is in 2018. Dat geld staat bij een verzekeraar of een pensioenfonds. Deze moet het geld beleggen….ergens in. Obligaties, aandelen of een combinatie. Het geld voor uw pensioen, althans de obligaties en aandelen zijn er dus wel. Daar houdt De Nederlandsche Bank goed toezicht op. Alleen, als deze aandelen vandaag verkocht moeten worden dan zijn ze niet zo veel waard. De totale waarde van de aandelen van een pensioenfonds ten opzichte van de pensioenen die nu en straks uitbetaald moeten worden, wordt uitgedrukt in een dekkingsgraad. Deze moet minimaal 105% zijn. Zelfs nu nog zitten veruit de meeste pensioenfondsen (ruim) boven deze norm. Omdat gelukkig niet iedereen morgen met pensioen gaat, hoeven de aandelen morgen niet verkocht te worden, maar pas op termijn. Eigenlijk maakt de ‘dagwaarde’ van een aandeel dus niet zo heel veel uit.
Bij verzekeraars zit u eigenlijk beter. De verzekeraar moet gewoon uw pensioen uitkeren en zorgt maar dat ze daarvoor geld heeft. Nu De Nederlandsche Bank keihard heeft gesteld dat ze, geholpen door de regering, geen (grote) bank laat omvallen, is uw pensioen dus ook gegarandeerd.

Naast het genoemde pensioen van € 20.000 heeft uw werkgever ook nog gezegd dat het ieder jaar wordt verhoogd. Die verhoging is wel afhankelijk van enerzijds de inflatie en anderzijds van, ja, of er voldoende geld is???!!! Als de dekkingsgraad richting de 105% daalt, zal het pensioenfonds stellen dat er op dit moment onvoldoende geld is om uw pensioen te indexeren. Hiervoor moet ze namelijk aandelen verkopen, die juist nu zo weinig waard zijn. Of dit eerlijk is voor oudere/gepensioneerde werknemers ten opzicht van jongere werknemers – die nog tijd genoeg hebben – is de vraag natuurlijk.

Pas als een pensioenfonds langdurig onder de 105% zal blijven dan kan het zover gaan dat zelfs uw basispensioen, in dit voorbeeld dus € 20.000, minder wordt. Klinkt hard, is vervelend, maar wel waar. Gelukkig zal (ruim) voor die tijd de toezichthouder, De Nederlandsche Bank, ingrijpen. Nogmaals geef ik hierbij aan dat indexatie van pensioen (bijna) altijd voorwaardelijk is, dus echt alleen maar als er én inflatie is, én voldoende geld.

Toch een troost. In de andere landen van Europa (en de wereld) is het nog veel erger. Wij hebben tenminste veel gespaard en u weet het, what comes down, must go up. En zo zal het ook gaan met de aandelenkoersen vanaf nu, althans daar moeten we maar op vertrouwen.
Blijf dus toch maar rustig slapen, baat het niet, dan schaadt het ook niet!

mr Theo Gommer MPLA is partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg, waar hij tevens directeur van het Wetenschappelijk Bureau is. Daarnaast is hij advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten.

Reageer