Artikel Geld en Werk: Het beste pensioenstelsel in de wereld of wordt er ‘gejokt’?

Ja, dat hebben wij, het beste pensioenstelsel ter wereld. Althans als we een aantal onderzoekers mogen geloven. Hoe kan het dan dat er grote paniek is in pensioenland zult u – terecht – zeggen? Ik zal het uitleggen.

Qua systeem hebben we inderdaad een prima stelsel. Een AOW waarvoor we niet sparen maar die wordt betaald door alle werkenden. Omdat er steeds meer ouderen komen is het wel goed dat de AOW-leeftijd omhoog gaat. Dat is ook nodig om de uitstroom uit de arbeidsmarkt van de babyboomers op te vangen. Tussen nu en 2020 verlaten een kleine 1,5 miljoen werknemers de arbeidsmarkt! Ook is het goed dat de AOW op welvaartsniveau wordt gehouden.
Dan hebben we het werkgeverspensioen. We hebben een gigantisch vermogen gespaard, zo’n 800 miljard euro. Dat is ook nodig. We verwachten namelijk allemaal zo’n 70% van ons (gemiddelde) inkomen en hebben het liefst dat het ook nog aan de inflatie wordt aangepast. En daar zit het probleem. Om te voldoen aan dit verwachtingspatroon hebben we echter zo’n 400 miljard te weinig. Van die constatering worden we op zich niet armer of rijker. Want of we hadden meer moeten sparen. En hadden dan ‘armer’ moeten leven. Of we moeten dan nu maar de tering naar de nering zetten.
Dan zit er ook nog een aspect van solidariteit in het systeem dat u moet weten. We werken graag met een zogenaamde doorsneepremie. Iedereen, jong/oud, veel/weinig verdienend betaalt evenveel, allemaal zo’n 15 à 20% van het salaris (samen met de werkgeverspremie). Dat betekent dat een jongere eigenlijk teveel betaalt en een oudere te weinig. U snapt het al. Als er steeds meer ouderen komen dan gaat dat scheef. En gaan de jongeren ‘piepen’ en willen minder solidair zijn. Niet onterecht.
Gemiddeld hebben we per werknemer overigens ongeveer € 150.000 gespaard. Over een jaar of 15, als we de piek van de vergrijzing bereiken is dat verdubbeld. Als we dat vergelijken met andere landen dan zitten we goed. Maar in vergelijking met hetgeen ons beloofd is, valt het eigenlijk vies tegen.

De 3e pijler in onze systeem tot slot zijn de aanvullende (privé)lijfrentemogelijkheden. Dit bepaalt u zelf. Gaat u er maar vanuit dat u meer fiscale aftrekruimte heeft dan geld in uw portemonnee.

Als het allemaal dan toch nog te weinig is, kunt u natuurlijk gewoon sparen. Door uw hypotheek af te lossen zodat u later een vrij huis heeft – dat u kunt verkopen – of gewoon sparen bij de bank. Wel zo makkelijk en het biedt alle vrijheid om te doen met het geld wat u zelf wilt.

Al met al hebben we dus best een goed pensioensysteem, en hebben we – zeker in vergelijking met andere voornamelijk zuid-Europese landen – best veel gespaard. Maar in vergelijking met ons verwachtingspatroon is er stevig tegen u gejokt. En dat is inderdaad niet zo netjes geweest. Graag attendeer ik u dan ook nog op de oproep van de sociale partners dat er meer individuele flexibiliteit moet komen. Anders gezegd: u hebt een eigen verantwoordelijkheid voor uw oude dag. Neemt u deze?!

mr Theo Gommer MPLA is partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg, waar hij tevens directeur van het Wetenschappelijk Bureau is. Daarnaast is hij advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten en voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen.

Reageer