Artikel Geld en Werk: Hectiek bij pensioenfondsen!

Het ‘geweld’ bij pensioen is nu echt losgebarsten. Moeten vele pensioenfondsen nu de uitkering per 2011 verlagen of niet? Ik zal de situatie uitleggen. Als een pensioenfonds te weinig geld heeft dan is er een probleem. De oorzaak van dit probleem ligt vooral in de slechte beleggingsresultaten als gevolg van de economische crisis. Ter herinnering nog even: in 2008 zijn aandelen bijna gehalveerd in waarde. Dat in 2009 en ook in 2010 een aardig beleggingsresultaat is gehaald door veel fondsen, heeft dit verlies niet voldoende goedgemaakt. Als een pensioenfonds minder bezittingen heeft dan nodig, maar ze toch het volledige pensioen blijft uitkeren, dan gaat dat ten koste van het pensioen van de toekomstige gepensioneerden. En dat is ook niet eerlijk. Er moet dan of meer premie worden betaald door de werkgever en de actieve werknemers, of de uitkeringen moeten worden verlaagd. Dit noemen we afstempelen. Wel is het zo dat als de financiën het weer toelaten, de uitkeringen weer verhoogd worden (opstempelen). En, eventueel kan het niet uitgekeerde pensioen alsnog worden uitgekeerd. Minister Donner heeft het een jaar aangekeken en komt nu tot de conclusie dat het niet langer verantwoord is om het volledige pensioen te blijven uitkeren. Het eind van de crisis is helaas nog niet in zicht, dus we moeten voorzichtig zijn. Daar valt natuurlijk wat voor te zeggen.

Hoewel ook het pensioen van nog niet gepensioneerden wordt verlaagd, in dezelfde mate als van gepensioneerden, merken zij er natuurlijk nog niets van. Een ‘papieren’ verlaging zeg maar. Iedereen realiseert zich dat het zuur is dat gepensioneerden minder krijgen, máár nood breekt wetten. Niemand kan in de toekomst kijken en dus op voorhand de juiste keuzes maken. Ook werknemers krijgen – als het eerlijk is – niet (meer) de salarisverhogingen zoals vroeger. Ook zij leveren dus indirect in als gevolg van de economische crisis.

Een vaak gehoorde opmerking hierbij is: waarom beleggen pensioenfondsen dan zo risicovol in aandelen? Het antwoord hierop is redelijk eenvoudig. Als ze dat niet doen, dan halen ze een aanzienlijk lager rendement op het pensioengeld. Ook dat had dan ofwel betekend dat u sowieso al een lager pensioen had opgebouwd en gekregen, ofwel dat u (aanzienlijk) meer premie had betaald. Als u nu denkt, ok, maar had dat dan verteld, dan had ik wellicht een keus gehad, en het in ieder geval geweten….dát ben ik helemaal met u eens!

Natuurlijk gaat ‘iedereen’ nu een beetje zwartepieten. Ach, iedereen heeft wel een punt, als we dit en als we dat…..Maar de realiteit blijft dat we met de zwaarste crisis zitten in 80 jaar. Dat er dan soms onorthodoxe maatregelen genomen moeten worden is hard, maar kan niet anders. De les die we hier voor de toekomst wel uit moeten leren is 3-ledig. Meer buffers is noodzakelijk, beter de risico’s communiceren en toch ook voorbereid zijn op het ergste. Los daarvan, gewoon vertrouwen houden in de toekomst en met z’n allen aan de slag!

Mr. Theo Gommer MPLA is partner bij Akkermans & Partners Legal & Advice te Tilburg, waar hij tevens directeur van het Wetenschappelijk Bureau is. Daarnaast is hij advocaat bij Gommer & Partners Pensioen Advocaten en voorzitter van de Nederlandse Orde van PensioenDeskundigen.

Reageer