Artikel FD Selections: Individueel versus collectief (deel 1)

Eigenlijk moet het net andersom zijn. Collectief versus individueel. Het Nederlandse pensioenstelsel is gebaseerd op twee belangrijke pijlers: collectiviteit en solidariteit. Mijn volgende bijdrage gaat daarom over de solidariteit, maar deze keer dus collectief of individueel.

De maatschappelijke tendens is natuurlijk duidelijk. Er komen steeds meer één persoonshuishoudens en dus ook één ouder-huishoudens. Vanuit met name Europese wetgeving moet er steeds meer rekening worden gehouden en gedacht worden vanuit het individu. Denk hierbij aan gelijke behandeling van parttimers en fulltimers, gelijke behandeling van on- en gehuwden of de uittredingsleeftijd (bij langer werken bouw ik immers meer pensioen op).

Dit zou dan de consequentie moeten hebben dat ook ons pensioenstelsel verder individualiseert, omdat bovenstaande wetgeving uiteraard in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd is. Ook zie ik nog een tendens, mede ingegeven door het feit dat een werknemer niet meer 40 jaar bij dezelfde baas blijft. De een wil een sabattical opnemen, met zorg- of studieverlof (waar hij via de levensloopregeling voor gespaard heeft) of eerder of juist later met pensioen. En daarvoor dus ook meer of misschien juist minder (bij)sparen. De volgende is wel tweeverdiener en heeft geen behoefte aan een nabestaandenpensioen. Kortom, werknemers willen keuzes kunnen maken. En zouden dat in ieder geval moeten willen!

Nu bespeur ik, en daar zit mijn ‘pijnpunt’, vaak dat het lijkt of daardoor een controverse ontstaat met het Nederlandse – op collectieve gedachte – gebaseerde pensioenstelsel. En volgens mij is dat niet zo. Ook wordt er dan te pas – en vooral te onpas – meteen gezegd: kijk maar naar die ‘Amerikaanse’ toestanden, verschrikkelijk! Ook niet terecht vind ik.

Het feit dat ons pensioensysteem steeds meer mogelijkheden biedt, ergo moet bieden, voor individuele keuzes en invulling, laat immers onverlet dat het geld dat ‘uit’ die keuzes komt prima collectief kan en zal moeten worden beheerd. Het is logisch dat collectief beheer van (pensioen)geld minder kosten en meer rendement oplevert. Mijns inziens kan een individueel input-systeem dus prima hand in hand gaan met collectieve (beleggings)voordelen. Zelfs de vraag of de onderliggende pensioenovereenkomst hiervoor gebaseerd is op een salaris/diensttijd- of een premieovereenkomst is niet relevant voor de combinatie van individuele keuzes én collectief beheer.

En als iemand dan geen keuzes wil of kan maken zult u zeggen? Wel, dan volgt hij of zij toch gewoon het standaard patrooon? Dus standaard een nabestaandenpensioen, standaard een ‘veilige’ beleggingskeuze volgens het Life Cycle systeem (dat hebben we toch niet voor niets bedacht)?

Pas als ons pensioensysteem individueel wordt gecommuniceerd hebben we de kans dat de boodschap en het belang wél overkomen! Is mijn absolute overtuiging.

Volgende keer: hoe om te gaan met de ‘tanende’ solidariteit in ons pensioensysteem.

Reageer