Artikel FD Selections: Afstempelen

Nu alles zo’n beetje is gezegd en geschreven over ‘afstempelen’, is het goed om de balans op te maken. Allereerst merk ik op dat niemand zit te wachten op afstempelen, immers het is niet voor niets het laatste ‘paardenmiddel’ dat ingezet kan worden. Er is dus ook maar een manier om er naar te kijken en dat is met objectiviteit en deskundigheid.

Wat is de status? De gemiddelde dekkingsgraad is sinds 2008 al (ruim) onder de 100%. De formele hersteltermijn is al opgerekt van 3 naar 5 jaar en heeft geen enkel soelaas geboden. De dekkingsgraden liggen op hetzelfde niveau als in 2008. Er is al toegestaan om de rente te middelen en het afstempelen te beperken tot 7%.
Juridisch en rekenkundig is er geen enkel argument om niet op basis van de huidige regels af te stempelen als dat nodig is, zeker wetende dat deze regels eerst in 2007 zijn geïntroduceerd.

Daarnaast is de vraag of de marktrente de komende jaren fors zal stijgen. Alle tekenen wijzen daar juist niet op. Ook zal de levensverwachting blijven stijgen, werkgevers zullen niet meer willen bijbetalen en tot slot is de vraag of de goede rendementen van de afgelopen jaren – met inachtneming dat deze na een giga-dip in 2008 tot stand zijn gekomen – in de komende jaren ook nog zullen worden gehaald. De economische indicatoren geven anders aan. Ook de introductie van Solvency II zal voor pensioenfondsen nog meer druk leggen op de solvabiliteit. Tot slot merk ik nog op dat de ‘kostendekkende’ premie voor pensioenfondsen na 1998 gewoon op 4% gebaseerd is gebleven terwijl verzekeraars vanaf toen wel naar 3% zakten.

De argumenten tegen afstempelen zijn allemaal emotioneel:
-het is erg voor gepensioneerden, dat klopt;
-vooral omdat zij al veel pensioen hebben opgebouwd, dat klopt ook;
-de marktrente is historisch laag, dat klopt, maar het is wel zo;
-de marktrente wordt kunstmatig laag gehouden door ‘de politiek’, dat klopt ook, maar laat onverlet dat het zo is;
-gepensioneerden zeggen: ik heb altijd veel premie betaald. De vraag is of dat echt zo is – denk aan alle premierestituties en premieholidays, juist die zijn ten goede gekomen aan de (bijna) gepensioneerden. Eerst vanaf 2007 wordt er een ‘keurige’ op de lage marktrente gebaseerde kostendekkende premie betaald. Bovendien was de premie niet afgestemd op de huidige (hogere) levensverwachting;
-gepensioneerden zeggen: dit is mij nooit zo verteld. Dat klopt ook, maar daarvoor moeten ze dan maar bij werknemersvertegenwoordigers en werkgever aankloppen. Los daarvan wordt iedereen geacht de wet te kennen.

Er is al met al geen enkel zinnig argument waarom er niet afgestempeld zou moeten worden, behalve emotionele. Maar, dan gelden de argumenten van de gepensioneerden net zo hard als die van (jonge) actieve werknemers.

Als een probleem niet ‘opgelost’ kan worden, dan zal de waarheid wel in het midden liggen. Met een opgerekte hersteltermijn, middeling van de rekenrente, maximalisering van de korting moet de conclusie zijn dat – naast de middeling van de marktrente naar 12 maanden en als absolute laatste aanpassing van de marktrente naar de Ultimate Forward Rate – als dán de dekkingsgraden nog steeds te laag zijn, afstempeling onvermijdelijk is. Soms moet je problemen ook weer niet té groot maken en gewoon verstandig benaderen en oplossen! Of de stap naar de UFR dan niet al één stap te ver is, dat acht ik eigenlijk meer een politieke keus. Misschien niet verstandig maar acceptabel. De tijd zal dan leren of het een goede keus is geweest. Persoonlijk vind ik dat we de (bijna) gepensioneerden al ver genoeg tegemoet zijn/gaan komen! 

Reageer