Bij de berekening van het pensioen dient rekening te worden gehouden met de AOW-uitkering. Pensioen is immers een aanvulling op de AOW. In de praktijk gebeurt dit door te rekenen met een AOW-franchise. De minimale franchise die dient te worden gehanteerd is 10/7 maal de zelfstandige AOW (€ 12.209,- in 2008). Indien het pensioen in eigen beheer wordt gehouden is de minimale franchise 10/7 maal de ongehuwde AOW. Als deze methode wordt gehanteerd bij middelloon gaat het naar mijn mening echter niet goed. Ik denk dat de minimale franchise voor middelloon € 10.852,- is. In dit artikel zal ik toelichten waar dat op gebaseerd is.
Een voorbeeld
Werknemer verdient een salaris van € 50.000,-
Hij bouwt een pensioen op ter grootte van 2% eindloon
Hij heeft 35 dienstjaren die meetellen voor de berekening van het pensioen
Het pensioen wordt verzekerd, de AOW franchise is 10/7 zelfstandige AOW (€ 12.209,-)
De pensioengrondslag is dan € 37.791,-
Het bereikbare pensioen is 2% * 35 jaar * (€ 50.000 -/- € 12.209) = € 26.454,-
De wetgever heeft gesteld dat als je 70% pensioen hebt, je 100% van de AOW moet hebben ingebouwd in de berekening. Als ik het voorbeeld nader analyseer dan kom ik tot de volgende conclusie.
35 jaar * 2% is 70%
70% van het salaris is € 35.000,-
100% van de AOW is € 8.546,-
€ 35.000 -/- € 8.546 = € 26.454,-
In het voorbeeld wordt 70% pensioen opgebouwd en op dat moment is precies 100% van de AOW ingebouwd.
Middelloon
Bij middelloon werkt het echter iets anders. Middelloon resulteert bij eenzelfde opbouwpercentage meestal in minder pensioen dan eindloon. Dit is ook de reden geweest dat de wetgever voor middelloon een hoger opbouwpercentage toestaat dan voor eindloon (artikel 18a Wet LB). In de Memorie van toelichting bij de behandeling van de Wet fiscale behandeling van pensioenen is de volgende passage opgenomen.
Tweede Kamer, vergaderjaar 1997–1998, 26 020, nr. 3 pagina 21
Kenmerkend voor het middelloonstelsel is dat pensioenopbouw plaatsvindt over het per dienstjaar genoten loon zodat het pensioenresultaat gebaseerd is op een gemiddeld loon. Bij een gelijk opbouwpercentage zal
het pensioenresultaat daardoor lager uitkomen dan in een eindloonregeling. Indien men het pensioenresultaat toch overeen wil laten komen met het pensioenresultaat dat in een eindloonregeling zou zijn bereikt, kan een maximaal opbouwpercentage van een ouderdomspensioen van 2% zoals dat bij eindloonregelingen is toegestaan, te laag zijn. In het algemeen zal een jaarlijkse opbouw met 2,25% tot een pensioen leiden dat vergelijkbaar is met een pensioen op basis van 2%-eindloon.
Je zou dan ook verwachten dat indien de werknemer uit het voorbeeld 2,25% middelloon zou hebben toegezegd (om ook op 70% uit te komen) er ook 100% AOW is ingebouwd. Ik zal hetzelfde voorbeeld uitwerken voor middelloon
Werknemer verdient een salaris van € 50.000,-
Hij bouwt een pensioen op ter grootte van 2,25% middelloon
Hij heeft 35 dienstjaren die meetellen voor de berekening van het pensioen
Het pensioen wordt verzekerd, de AOW franchise is 10/7 zelfstandige AOW (€ 12.209,-)
De pensioengrondslag is dan € 37.791,-
Het bereikbare pensioen is 2,25% * 35 jaar * (€ 50.000 -/- € 12.209) = € 29.760,-
Zoals gezegd heeft de wetgever gesteld dat als je 70% pensioen hebt, je 100% van de AOW moet hebben ingebouwd in de berekening. Bij eindloon bereik je dat in 35 jaar. Bij middelloon bereik je in 35 jaar 78,75% vanwege een hoger percentage. Op dat moment moet je 100% van de AOW hebben ingebouwd. Als ik nu het laatste voorbeeld nader analyseer dan kom ik tot de volgende conclusie.
35 jaar * 2,25% middelloon is 78,75%
78,75% van het salaris is € 39.375,-
100% van de AOW is € 8.546,-
€ 39.375 -/- € 8.546 = € 30.829,-
Mijn pensioen is echter € 29.760,-
De conclusie luidt dan ook dat ik bij 35 dienstjaren meer dan 100% van de AOW heb ingebouwd. Om precies te zijn € 9.615,-. Zoals gesteld hoeft dat maar € 8.546,- te zijn. De AOW inbouw is precies 2,25/2 te hoog.
Als ik het weer terug vertaal naar de franchise dan is de conclusie dat de franchise bij een middelloonregeling vaak te hoog wordt vastgesteld. Mijn stelling is dan ook dat je bij een opbouwpercentage van 2,25% middelloon de AOW-franchise mag corrigeren met de eerder genoemde factor. Door de franchise van € 12.209 te vermenigvuldigen met 2/2,25 dan hou je rekening met een juiste AOW inbouw. De franchise voor 2,25% middelloon is naar mijn mening dan ook niet minimaal € 12.209,- maar € 10.852,-.
Beschikbare premie
Tenslotte nog een opmerking over beschikbare premie. De staffels voor beschikbare premie zoals gepubliceerd door het Ministerie van Financien zijn, zoals ik in een eerder artikel had geschreven, gebaseerd op middelloon. Als ik de conclusie doortrek dan is de minimale franchise voor een beschikbare premieregeling dan ook € 10.852,-.
