Veel pensioenregelingen bevatten een zogenaamd ANW-hiaat pensioen. Vaak is deze pensioenvorm facultatief, een keuzemogelijkheid. De individuele werknemer mag er dan voor kiezen om dit wel of niet te verzekeren, waarbij hij de kosten meestal voor eigen rekening moet nemen. In dit artikel ga ik in op de vraag wat het ANW-hiaat is en wat de overwegingen zijn bij de keuze om het wel of niet te moeten verzekeren.
Wanneer heb je recht op een ANW-uitkering
Een ANW-uitkering krijg je als je voldoet aan een van de drie gestelde voorwaarden.
- De achterblijvende partner is geboren voor 1 januari 1950;
- heeft de zorg voor kinderen jonger dan 18 jaar;
- of is voor tenminste 45% arbeidsongeschikt.
Als je aan een van deze voorwaarden voldoet, heb je recht op een uitkering. Indien er recht op een uitkering bestaat, is er vervolgens een inkomenstoets. Het inkomen van de achterblijvende partner wordt geheel (inkomen in verband met arbeid) of gedeeltelijk (inkomen uit arbeid) gekort. Het kan dus zijn dat er wel recht bestaat op een uitkering, maar dat de uitkering wegens de inkomenstoets nihil is geworden.
Pensioentekort
In de pensioenregeling die tussen werkgevers en werknemers wordt afgesproken, wordt er vanuit gegaan dat iedereen een ANW-uitkering krijgt van de overheid. Het pensioen van de werkgever is een aanvulling op de uitkering van de overheid. Dat is zo bepaald in de fiscale wetgeving. Zoals in het voorafgaande is gebleken, krijgt niet iedereen een ANW-uitkering. Indien er in de berekening wordt uitgegaan van het wel krijgen van een uitkering, maar je krijgt die niet, dan is sprake van een hiaat.
De ANW-uitkering van de overheid is ruim € 1.100,- per maand
Bij de keuze om wel of niet te verzekeren dien je als eerst te vraag te beantwoorden of er sprake is van een hiaat. Ik zal twee voorbeelden noemen ter verduidelijking.
Voorbeeld 1
Een mannelijke werknemer met een vrouwelijke partner. De man is kostwinner en samen hebben ze 1 kind van 2 jaar oud. De vraag is of deze man een ANW-hiaat verzekering zou moeten overwegen. Ik denk, puur kijkend naar de vraag of sprake is van een hiaat, van niet. Immers, als de man komt te overlijden krijgt zijn partner een ANW-uitkering van de overheid. Op het moment dat het jongste kind 18 wordt zal de uitkering stoppen. Dat is dus over 16 jaar.
Voorbeeld 2
Een tweede voorbeeld is een vrouwelijke werknemer met een mannelijke partner. Beide hebben een baan en ze hebben geen kinderen. Beiden zijn geboren na 1950. Als de vrouw komt te overlijden valt haar inkomen weg. In de plaats van dat inkomen komt het partnerpensioen. Bij het partnerpensioen wordt echter uitgegaan van een ANW-uitkering. Omdat de achterblijvende man deze uitkering niet krijgt is mijns inziens sprake van een hiaat.
Als is vastgesteld of sprake is van een hiaat is vervolgens de vraag of dat erg is. Er kan dan sprake zijn van een hiaat, maar als, ondanks het hiaat, het inkomen na overlijden voldoende is, hoeft er logischerwijs geen aanvullende verzekering te worden getroffen.
Andersom kan natuurlijk ook. Als er geen hiaat is, maar je vindt het inkomen na overlijden te laag, kan het een overweging zijn om vanwege die reden toch een hiaat te verzekeren. Dan heeft dat niet direct met een ANW-hiaat te maken, maar meer met een pensioengat dat om een andere reden is ontstaan.
Tenslotte nog een tweetal opmerkingen over de wijze van je keuze bekend maken en dit vastleggen.
In teveel regelingen kan de werknemer door het plaatsen van een kruisje aangeven of er wel of geen ANW-hiaat pensioen moet worden verzekerd. Dat suggereert dat het een onbelangrijke keuze is. Dat laat ook ruimte voor misverstanden. Immers, als je geen kruisje zet, wil je het dan wel of niet verzekeren? Of ben je dat vergeten? Ik heb al eerder aangegeven dat ik voorstander ben van de ja-tenzij optie. Iedereen krijgt automatisch een ANW-hiaat verzekering, tenzij je aangeeft dat je geen prijs stelt op deze verzekering.
En iedereen die geen ANW-hiaat verzekering wil dient mijns inziens een afstandsovereenkomst te ondertekenen. Een document, waarin werkgever, werknemer en diens partner overeenkomen dat er geen verzekering zal worden gesloten. Deze overeenkomst is helder en duidelijk en geeft ook aan wat de consequenties zijn van het niet afsluiten van de verzekering.
In een volgend artikel zal ik ingaan op het tijdelijk nabestaandenpensioen. Dit wordt vaak verward met het ANW-hiaat, maar is een aanvulling op het nabestaandenpensioen ter overbrugging van de premies volksverzekeringen.
Ik ben het helemaal met je eens. Omdat het partnerpensioen maximaal 49% is van de pensioengrondslag zal het wegvallend inkomen niet voor 100% worden gecompenseerd. De ANW-uitkering is dan een noodzakelijke aanvulling om het inkomen in stand te houden. Door de voorwaarden en de korting van inkomen van de achterblijvende partner is bijverzekeren binnen een pensioencontract belangrijk. Daarnaast zijn de premie voor een ANW-hiaat fors verlaagd de afgelopen jaren.