“De deelnemer op weg helpen!” was het thema van het AFM Congres van 17 februari jongstleden. Een veelbelovende titel, maar de inhoud viel helaas wat tegen. Gaandeweg de middag werd duidelijk dat pensioenorganisaties belemmering op belemmering tegenkomen op weg naar een effectief communicatiebeleid.
Zo kreeg de AFM al vrij snel de lachers op haar hand door te stellen dat vrijwel alle startbrieven zowel te lang als onvolledig waren. De autoriteit worstelt duidelijk nog met de schijnbare tegenstrijdigheden die in de communicatieverplichtingen van de Pensioenwet zijn opgenomen. Maar er waren nog meer problemen. De stoplichtbrief van APG leek een goed uitgewerkt idee, gebaseerd op een degelijke analyse. Maar de vele juristen in de zaal vielen bijna over elkaar heen met hun waarschuwingen voor verkeerde verwachtingen en claims. Ook weer zo’n probleem waar kennelijk maar geen oplossing voor kan worden gevonden.
Een lichtpunt vormde gelukkig de presentatie van het Nationaal Pensioenregister. Het lijkt erop dat NPR een degelijk en bruikbaar communicatiemiddel zal opleveren. Ze beloven ook op tijd klaar te zijn. Als dat allemaal lukt, petje af! Het jaarlijks terugkerende onderzoek naar pensioenbewustzijn onder de Nederlandse bevolking blijft leuk voor een artikeltje op nu.nl of in De Telegraaf. Maar het helpt de verantwoordelijke pensioenbestuurders op deze manier nog steeds geen biet verder. Volgende keer misschien overslaan?
Het belangrijkste probleem van de pensioenwereld is het gebrek aan kennis van communicatie. Dat probleem speelt ook bij de AFM. De pensioenwereld heeft management tools nodig om de deelnemer daadwerkelijk op weg te kunnen helpen. Maar het woord management van pensioencommunicatie werd zelfs al helemaal niet in de mond genomen. Ook nu weer was er geen enkele communicatiedeskundige op het podium te vinden. Een van de gevolgen was dat onduidelijk bleef welke rol individuele ontwikkelingen spelen in het geheel. Waardoor ook op dit congres over pensioencommunicatie weer de nodige richting ontbrak.
De AFM legt heel goed uit dat het pensioenbewustzijn onder de Nederlandse bevolking ‘onvoldoende’ is. Maar de relatie met de huidige communicatie-inspanningen legt AFM merkwaardig genoeg niet. De vraag blijft dan ook of het huidige niveau laag of juist hoog is, gezien de mogelijkheden die de pensioenwereld momenteel tot beschikking heeft. Op deze vraag en de logische vervolgvragen blijft de AFM een antwoord verschuldigd. En daarmee kan de deelnemer dus niet op weg worden geholpen.
AFM is met deze aanpak voorlopig een doodlopende weg ingeslagen. Dat valt ze te vergeven: pensioencommunicatie is voor alle nieuwkomers een lastige werkveld en de speelruimte is beperkt. Het is positief dat AFM meer wil doen dan alleen maar toezicht houden op naleving van de communicatieverplichtingen in de Pensioenwet. Maar als de AFM een constructieve bijdrage wil leveren, dan moeten ze terug naar de bron. Opnieuw beginnen, dit keer met een goede analyse. Nu delen ze alleen maar in de malaise.
